(VnMedia)- 14 giờ chiều nay, 23/11, Bộ trưởng Cao Đức Phát đăng đàn trả lời chất vấn của các đại biểu quốc hội về hai vấn đề lớn, đó là chính sách giải pháp về đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn; giải pháp giảm tối đa thiệt hại do thiên tai lũ lụt và mục tiêu giữ 3,8 triệu ha đất trồng lúa...

Sẽ cử người kiểm tra hàng nông sản nhập khẩu tận gốc

Chất vấn Bộ trưởng Cao Đức Phát, ĐB Nguyễn Ngọc Hòa (TP. HCM) cho rằng, sản xuất nông nghiệp chỉ đi lên khi ứng dụng khoa học kỹ thuật. Trong khi đó, đại bộ phận nông dân đang sản xuất manh mún trên những thửa ruộng nhỏ. "Bộ trưởng có giải pháp gì để đảm bảo quyền lợi của người nông dân? Ngoài ra, trên thị trường tràn ngập các sản phẩm nông sản từ Trung Quốc. Bộ trưởng có giải pháp gì để bảo vệ sản xuất nông nghiệp?" - Đại biểu Hòa hỏi.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết: Bộ đã đưa ra những giải pháp phù hợp với cam kết của Việt Nam với các tổ chức quốc tế, đặc biệt là với WTO và thông lệ quốc tế. "Từ năm ngoái chúng tôi đã ban hành những thông tư có quy định rằng từ sau khi thông tư ban hành thì các nước xuất khẩu nông sản vào nước Việt Nam phải thông báo trước về chế độ kiểm soát chất lượng ở nước mình, thông báo về năng lực của doanh nghiệp và thông báo về các đặc tính của những loại nông sản đó" - Bộ trưởng nói.

"Trước mắt chúng tôi kiểm soát trên cơ sở những xác nhận đó. Nhưng lâu dài sẽ tiến tới như các nước thực hiện đối với nước ta, là sẽ cử người đến tận nơi kiểm soát ở cơ sở. Mặt khác cũng đưa ra tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với thông lệ quốc tế để nông sản nhập khẩu vào nước ta đảm bảo chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, phù hợp với thông lệ quốc tế", Bộ trưởng Cao Đức Phát nói thêm.

Về vấn đề khắc phục tình trạng manh mún trong sản xuất nông nghiệp ở nước ta, theo Bộ trưởng, "đúng là trên diện tích có 10,1 triệu ha, chúng ta có 13,5 triệu hộ nông dân canh tác và có hàng chục triệu mảnh ruộng nhỏ, trong điều kiện đó chúng ta lại muốn vươn lên một nền sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. Đây là một bài toán khó, nhưng chúng ta vẫn có thể làm được và trong nhiều lĩnh vực chúng ta đã làm được điều đó. Chúng ta đã hình thành được các vùng sản xuất cao su, cà phê, những vùng sản xuất lúa gạo quy mô lớn, chúng ta đang từng bước hình thành những vùng sản xuất về thủy sản, các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn và ngay trong trồng trọt thì ở Nam Bộ hiện nay phong trào xây dựng cánh đồng mẫu lớn cũng là một cách, hay là ở miền Bắc những cách tổ chức là cùng cha, nhưng khác chủ, cùng nhau sản xuất và cùng thời điểm, cùng giống lúa thì cũng là cách để tạo ra sản xuất khối lượng hàng hóa lớn hơn thì đó là một con đường. Con đường thứ hai nữa là phát triển các hình thức hợp tác trong nông nghiệp".

Trả lời câu hỏi của ĐB Nguyễn Thái Học (Phú Yên) về hiện trạng người lao động nông thôn rất bấp bênh, khi được mùa thì rớt giá, khi được giá thì mất mùa; bên cạnh những đạt được của các cơ quan thú y chăn nuôi, vẫn còn tồn tại khoảng cách giữa các đơn vị, cơ sở, trung tâm nghiên cứu khoa học với nông dân trong việc tư vấn, chuyển giao của các nhà chuyên môn, Bộ trưởng Phát nói: Về hoạt động của các viện, trung tâm còn xa nông dân, báo cáo Quốc hội, chúng tôi cũng nhận thấy mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng hệ thống các cơ sở nghiên cứu khoa học của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn cũng còn nhiều những tồn tại và yếu kém, trước hết là vấn đề về hiệu quả, đặc biệt là việc phục vụ trực tiếp nhu cầu của nhân dân. Các đồng chí khoa học cũng đã rất cố gắng trong hoàn cảnh của chúng ta và có những đóng góp rất tích cực trong việc nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả của nền nông nghiệp.

Bộ trưởng cũng chia sẻ, về lúa gạo, hầu hết các giống lúa của Việt Nam do các nhà khoa học Việt Nam làm ra hay cà phê, cao su, hiện nay năng suất cà phê của chúng ta cao hàng đầu trên thế giới v.v... nhưng đúng như đại biểu nói so với nhu cầu của bà con nông dân thì còn rất nhiều việc phải làm.

"Chúng tôi cũng nhận thấy điều đó và cũng liên tục chỉ đạo hệ thống phải đổi mới cách hoạt động, làm cho hoạt động của các cơ sở nghiên cứu phải đáp ứng sát hơn nhu cầu thực tiễn của nông dân. Tôi đã yêu cầu các huyện đừng đem các báo cáo khoa học đến cho Bộ trưởng hãy đem đến cho Bộ trưởng những bông lúa và những trái cây mà được cải tiến có hàm lượng khoa học cao hơn thì các nhà khoa học cũng đã ủng hộ chúng tôi chủ trương đó và tôi cũng đã nhận thấy bắt đầu có những sự chuyển biến, nhưng chúng tôi tin rằng cần phải tiếp tục thực hiện đường hướng này".

Đã có 18,571 ha rừng cho nước ngoài thuê

Về câu hỏi của ĐB Lê Như Tiến (Quảng Trị): Có bao nhiêu diện tích đất rừng cho nước ngoài thuê, bao nhiêu diện tích đất ở các vùng biên giới? Bộ trưởng có quản lý hay không? Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết: Ở những phiên họp cuối của Quốc hội khóa trước vấn đề này đã được nêu ra và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài nguyên Môi trường cùng với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng với các địa phương đã kiểm tra rất nghiêm túc, đã có quyết định về chủ trương giải quyết vấn đề được nêu ra. Chủ trương đó là: Một là rừng không cho thuê mới; Thứ hai, rà soát những dự án đã cấp giấy chứng nhận, những nơi nào trồng lấn lên những địa bàn nhạy cảm về an ninh, quốc phòng thì loại bỏ khỏi các dự án đó và không cho thuê nữa. Những nơi nào đã cấp giấy chứng nhận và phù hợp với những tiêu chuẩn về trồng rừng và không ở những vùng đất nhạy cảm về an ninh, quốc phòng thì được tiếp tục.

"Chúng tôi đã theo dõi sát sao việc các địa phương thực hiện chủ trương này của Thủ tướng Chính phủ. Qua hệ thống của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn, chúng tôi được biết tất cả các địa phương đã nghiêm túc thực hiện chỉ đạo này của Thủ tướng Chính phủ và dừng không cho thuê nữa, đang rà soát lại tất cả các dự án đã cấp giấy chứng nhận và cho thuê trước đây. Đến giờ này con số cấp giấy chứng nhận vẫn dừng lại như cuối năm 2010. Thực tế đã cho thuê 18.571 ha, nhưng tôi nhắc lại các địa phương đang rà lại. Trên thực tế các công ty nước ngoài đã trồng 13.657 ha rừng", Bộ trưởng Phát cho biết.

Quyết tâm giữ 3,8 triệu ha trồng lúa

ĐB Ngô Văn Minh (Quảng Nam) hỏi 2 vấn đề: Để giữ 3,8 triệu ha lúa, chủ trương nào căn cơ để chống sạt lở, bảo vệ đất. Trong năm qua, việc nâng cấp, xây dựng các tuyến đường ở Quảng Nam gây thiệt hại tài sản, tánh mạng người dân. Bộ trưởng có biện pháp, chịu trách nhiệm thế nào về vấn đề này.

ĐB Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) thì chất vấn: Nông nghiệp và nông thôn gắn liền nhau. ĐBSCL là vựa lúa cả nước. Giải pháp nào phối hợp với bộ công thương để quản lý giá đầu vào và quản lý giá đầu ra khi mà các doanh nghiệp ít thu mua tận giá với người nông dân. Nhiều diện tích đất hoang hóa, sân golf mọc lên khắp cả nước, làm thế nào ngăn chặn hiện tượng này để giữ 3,8 triệu ha lúa?

Vấn đề phối hợp với Bộ công thương trong quản lý giá đầu vào đầu ra và vấn đề bảo vệ đất lúa, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết: "Chúng tôi cùng với Bộ Công thương về bề ngoài có thể là không nói nhiều nhưng chúng tôi phối hợp với nhau rất chặt chẽ trên tất cả các vấn đề".

Bộ trưởng nói: "ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đối với đầu vào thì chúng tôi thực hiện việc cân đối, tính toán nhu cầu về vật tư đảm bảo cung cấp cho nhân dân đủ về số lượng, đúng về chủng loại và cũng tiến hành giám sát về vấn đề chất lượng đối với một số mặt hàng theo phân công của Chính phủ. Các đồng chí ở Bộ công thương thực hiện các giải pháp về quản lý thị trường để thực hiện mục tiêu đó".

Đối với đầu ra, "chúng tôi theo sát với tình hình sản xuất và cung cấp thông tin cho các đồng chí bên Bộ Công thương về sản lượng trong nước đến đâu, có thể xuất khẩu được đến đâu hoặc là phải nhập khẩu để các đồng chí bên Bộ Công thương có sự điều hành để đảm bảo tính ổn định tương đối trên thị trường, không gây ra những cơn sốt, đảm bảo hiệu quả cao nhất có thể đối với đất nước, đặc biệt là lưu ý đến lợi ích của bà con nông dân".

Đối với vấn đề bảo vệ đất lúa, theo Bộ trưởng Cao Đức Phát, "đây là vấn đề rất lớn, đất lúa của ta giảm có nhiều yếu tố tác động, có yếu tố tự nhiên, có yếu tố của con người gây ra. Yếu tố tự nhiên là sự biến đổi khí hậu, nước biển dâng, sự thay đổi của dòng chảy gây sạt lở, gây xâm nhập mặn v.v... Yếu tố con người là sự phát triển của cơ sở hạ tầng, của đô thị, của các khu công nghiệp, của dân cư v.v....

"Để bảo vệ được diện tích đất lúa cho đất nước lâu dài và theo Nghị quyết của Quốc hội vừa thông qua cách đây ít hôm, chúng tôi thấy cần phải thực hiện đồng bộ rất nhiều giải pháp, trong đó có những giải pháp hạn chế tối thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Mặt khác, hạn chế việc lấy đất lúa cho các mục tiêu phi nông nghiệp, nhưng cũng cần có những chính sách để hỗ trợ cho các địa phương chuyên trồng lúa, hỗ trợ cho nông dân chuyên trồng lúa để có cuộc sống không thua kém với các địa phương và những hộ sản xuất những ngành nghề khác", Bộ trưởng nói.

Tuy nhiên, chưa hài lòng với câu trả lời của Bộ trưởng Cao Đức Phát, đại biểu Nguyễn Ngọc Hòa - TP Hồ Chí Minh tiếp tục đặt câu hỏi: "Bộ trưởng có nói hiện nay để đạt được sản xuất quy mô lớn như vậy đã hình thành những sự hợp tác của người nông dân, vấn đề tôi quan tâm ở đây là sự tích tụ, tập hợp một cách tự phát của nông dân hay dưới góc độ quản lý Nhà nước, chúng ta đã có những tác động gì để thúc đẩy nhanh quá trình này. Ý thứ hai, liên quan đến vấn đề nông sản nhập khẩu. Tôi cũng xin đề nghị Bộ trưởng làm rõ thêm vậy chừng nào chúng ta có được hàng rào kỹ thuật để bảo vệ sản xuất nông sản trong nước của chúng ta?".  

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Cao Đức Phát cho biết, việc hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn nó không phải hình thành một cách tự phát mà trong nhiều năm qua đã có sự tác động của Nhà nước mà trước hết đó là bằng công tác quy hoạch ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn đã cùng với các địa phương liên tục rà soát và hướng dẫn nông dân để hình thành các vùng cao su, cà phê, mía, đường, chè, các vùng sản xuất lúa, gạo chất lượng cao v.v... hay là các vùng thủy sản, lâm nghiệp. Sau khi có quy hoạch thì cũng đã có cơ chế chính sách để hỗ trợ bằng cách đầu tư xây dựng các hệ thống thủy lợi, chính sách hỗ trợ trực tiếp từ nhân dân, trồng cao su, trồng các loại cà phê, trồng chè trong nhiều năm qua. Hướng dẫn nhân dân sử dụng các giống tốt và áp dụng các quy trình kỹ thuật và ngày nay các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đang hướng dẫn nhân dân áp dụng những cánh đồng mẫu lớn thì cũng có sự kết hợp rất chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn đại diện cho Nhà nước cùng với các doanh nghiệp để hỗ trợ và hướng dẫn bà con nông dân.

"Khi nào chúng ta có hàng rào kỹ thuật? Đây là vấn đề mà Chính phủ đã chỉ đạo và chúng tôi, các bộ, Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn, Bộ khoa học và công nghệ, Bộ công thương đã phối hợp với nhau và liên tục thực hiện ngoài việc ban hành những văn bản pháp luật thì chúng tôi đã chỉ đạo rất quyết liệt, xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật và điều chỉnh các tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với những quy định quốc tế. Riêng ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn chúng tôi đã có kế hoạch điều chỉnh tới gần 1000 tiêu chuẩn. Nhưng tôi tin rằng ngay 1000 tiêu chuẩn đó cũng không đủ, bởi vì các mặt hàng của chúng ta rất nhiều. Nên bên cạnh việc gấp rút xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn của Việt Nam thì chúng tôi cũng nghiên cứu để áp dụng những tiêu chuẩn của quốc tế, nền nông nghiệp của chúng ta hiện nay đã hội nhập rất sâu sắc với thị trường quốc tế nên hầu như chúng ta phải sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế và chúng tôi đang tiếp tục kiên trì thực hiện đường hướng này", Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh.

Lam Nguyên