Ông Đặng Văn Thành - Chủ tịch Sacombank (trái) và ông Lê Hùng Dũng - Chủ tịch Eximbank (phải) tại đại hội. Ảnh: Vneconomy

(VnMedia) - Sau những “sóng gió” chưa từng có kể từ khi được thành lập cách đây hơn 20 năm, Đại hội đồng cổ đông thường niên của Sacombank đã chính thức đánh dấu sự chuyển giao quyền lực của một trong những ngân hàng lớn nhất Việt Nam.

Cá bé nuốt cá lớn ?!

Sau nhiều đồn đoán, cuối cùng đã có 5 thành viên cũ của Hội đồng quản trị (HĐQT) Sacombank phải ra đi, nhường chỗ cho 8 thành viên mới từ các ngân hàng khác. Số lượng thành viên HĐQT từ 7 lên 10 thành viên, trong đó chỉ còn lại hai cha con là ông Đặng Văn Thành và ông Đặng Hồng Anh là thành viên HĐQT cũ của Sacombank.

Đa số các thành viên HĐQT mới đến từ hai ngân hàng là Phương Nam Bank (PNB) và Eximbank. Mặc dù Eximbank đã công bố rõ sở hữu 9,73% vốn điều lệ tại Sacombank nhưng hiện vẫn chưa ai rõ số cổ phần mà PNB đang nắm giữ tại Sacombank là bao nhiêu. Điều này đặt ra những câu hỏi về quyền của cổ đông khi họ không biết rõ thông tin về những người đang sở hữu ngân hàng cũng như chính xác lượng cổ phần họ nắm giữ là bao nhiêu.

Theo báo SGTT, vào năm 2011, PNB đang quản lý vốn điều lệ 3.200 tỉ đồng, khoảng 136 chi nhánh và phòng giao dịch, có được lợi nhuận sau thuế 226 tỉ đồng, và có thời điểm từng phải nhờ đến Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ thanh khoản.

Trong khi đó, vốn điều lệ của Sacombank lớn gấp ba lần, mạng lưới lớn gần gấp bốn lần, lợi nhuận sau thuế 2011 đạt hơn 2.000 tỉ đồng, và nắm trong tay hơn 1,3 triệu khách hàng. Sacombank nhiều năm liên tiếp giữ vị trí là ngân hàng lớn trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Từ năm 2011 - 2010, Sacombank tăng trưởng với tốc độ bình quân đạt 64%/năm. Hiện tại, Sacombank đã có 408 điểm giao dịch trong và ngoài nước và có tới 751 máy ATM.Sacombank cũng là một trong những ngân hàng đi trước trong việc mời gọi cổ đông nước ngoài, trong đó phải kể đến những cổ đông lớn như IFC, Dragon Capital, ANZ…

Chính vì thế, một ngân hàng nhỏ yếu hơn thâu tóm quyền kiểm soát một ngân hàng lớn đang làm ăn tốt là một điều khiến thị trường tài chính và các cổ đông không khỏi bất ngờ. Có người đã ví von đây quả là chuyện ngược đời, “cá bé nuốt cá lớn”.

Sở hữu chéo ngân hàng là rủi ro của hệ thống

Theo Báo cáo Thường niên Kinh tế Việt Nam 2012, sở hữu chéo trong ngân hệ thống ngân hàng là một yếu tố gây ảnh hưởng tới việc tái cấu trúc hệ thống ngân hàng Việt Nam. Theo báo cáo, mâu thuẫn lợi ích liên quan đến việc cho vay chéo (cho vay các bên liên quan) là một trong những lý do chính dẫn tới sự yếu kém của hệ thống tài chính. Sở hữu chéo giữa các ngân hàng cũng làm giảm.

Dù ông Đăng Văn Thành vẫn giữ chức Chủ tịch HĐQT, nhưng người đại diện theo pháp luật của ngân hàng đã được thay đổi từ người sáng lập ra ngân hàng là ông Đặng Văn Thành - Chủ tịch HĐQT Sacombank bằng Tổng giám đốc mới là ông Trần Xuân Huy.

Sự nhượng bộ từ HĐQT cũ cho thấy nhóm cổ đông lớn đã bộc lộ sức mạnh tài chính áp đảo. Như vậy, hoạt động Sacombank từ nay sẽ bị chi phối bởi những người mới.

Các cổ đông nhỏ được trấn an rằng sẽ không có biến động trong điều hành ít nhất trong năm nay. Tuy nhiên, những ngày tới Sacombank chắc chắnsẽ chịu sự "nhúng tay" tham gia sâu hơn vào hoạt động của cổ đông lớn, khi Eximbank cho biết sẽ cử người sang kiểm toán nội bộ một vài đơn vị thuộc Sacombank.

Luật Tổ chức tín dụng 2010 quy định việc góp vốn, mua cổ phần của ngân hàng thương mại phải tuân thủ các giới hạn quy định. Hiện tại mức quy định này là 11% vốn của doanh nghiệp hay tổ chức tín dụng mà ngân hàng góp vốn.

Theo các chuyên gia của Trung tâm nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), rủi ro hệ thống sẽ lớn hơn khi mức độ phụ thuộc giữa các ngân hàng lớn hơn. Sở hữu chéo giữa các ngân hàng nếu không được kiểm soát đúng mức sẽ tạo điều kiện cho việc cho vay tập trung vào những đối tượng có quan hệ với cổ đông lớn, dồn tín dụng cho những lĩnh vực rủi ro, dẫn đến tăng rủi ro cho toàn bộ hệ thống. Tính minh bạch thông tin trong hệ thống ngân hàng cũng yếu hơn.

Dương An