(VnMedia) - Hiện tại, khoản lỗ của EVN là hoàn toàn do việc bán điện với giá quá thấp, vì vậy khoản tiền đang "treo" của Tập đoàn này đương nhiên sẽ phải tính vào giá điện bán lẻ trong các đợt điều chính tăng tiếp theo.

>> EVN công bố mức lỗ kỷ lục

Đó là khẳng định của ông Hoàng Quốc Vượng, Thứ trưởng Bộ Công Thương khi trả lời báo chí về những khoản lỗ mà Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) đang gánh chịu. 

- PV: Kết luận thanh tra của Bộ Tài chính nói năm 2010 Bộ Công Thương cho phép EVN tăng giá là 9% so với năm 2009, trong khi Chính phủ chỉ cho phép tăng 6,8%. Xin Bộ Công Thương giải thích tại sao lại cho tăng giá cao hơn ?

Ông Hoàng Quốc Vượng: Năm 2010, phương án được Chính phủ phê duyệt là tăng giá điện so với năm 2009 là 6,8%. Tuy nhiên, giá điện thực tế thực hiện năm 2010 có thể tăng đến 9%. Ở đây là do cách tính.

Như mọi người đều biết, giá điện hàng năm của chúng ta được điều chỉnh từ 1/3 hàng năm. Tương tự như vậy, năm 2010 giá điện được điều chỉnh 1/3 và khi mà xây dựng phương án điều chỉnh giá điện cho năm 2010 thì được tính theo chu kỳ từ 1/3/2009 đến 1/3/2010.

Với phương án giá điện được duyệt năm 2010 là 1.058 đồng/kWh, nếu chia cho giá bình quân từ 1/3/2009 đến 1/3/2010 thì giá thực hiện của năm 2010 là tăng đúng 6,8% so với giá bình quân cả chu kỳ.

Tuy nhiên ở đây trong báo cáo của Bộ Tài Chính sau đó Văn phòng Chính phủ cũng đã thông báo và có nói là Bộ Công Thương cần rút kinh nghiệm trong trường hợp ở đây, vì nếu chia cho giá bình quân từ 1/1/2009 đến 31/12/2010 thì giá được phê duyệt tăng lên 1.058 đồng, tương ứng là 9%.

Như vậy, có thể nói việc có hai số 6,8% và 9% là do cách tính chu kỳ. Tôi khẳng định, ở đây không có gì là khuất tất, cũng không có chuyện bật đèn xanh.

- Hiện các nhà máy điện tư nhân càng sản xuất điện đang rất khó khăn, vẫy mỗi lần Bộ chấp

Ông Hoàng Quốc Vượng, Thứ trưởng Bộ Công Thương. Ảnh: MH

thuận cho tăng giá bán lẻ thì quyền lợi của các doanh nghiệp này được xem xét như thế nào, vì được biết là các nhà máy điện hầu như không được lợi gì trong việc tăng giá này, thưa ông?

Rõ rằng hiện nay chúng ta đang thấy một thực tế là không phải tất cả các nhà máy điện, mà trong đó có rất nhiều nhà máy điện đặc biệt là vừa và nhỏ, thậm chí cả những đơn vị trung bình và lớn vẫn đang phải chịu lỗ khi sản xuất phát điện cho lưới điện quốc gia.

Lỗ ở đây không phải chỉ với các nhà máy điện của các nhà đầu tư nhân, mà ngay cả EVN là Tập đoàn của Nhà nước, cũng đã lỗ tới hơn 10.000 tỷ đồng. Nếu nói cả Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam hay Tập đoàn Dầu khí Việt Nam nếu chỉ tính thực hiện kinh doanh điện thôi thì thời gian vừa qua cũng gặp rất nhiều khó khăn. Nguyên nhân suy cho cùng là giá bán điện đầu ra còn quá thấp.

Như mọi người đều biết, ngay trong năm 2010 thì giá thành sản xuất kinh doanh điện tính ra đến thời điểm này là 1.080,4 đồng/kWh, trong khi đó giá bán bình quân cho người tiêu thụ cuối cùng mới chỉ 1.061 đồng. Như vậy, nếu tính gộp lại hầu hết doanh nghiệp trong ngành điện đều bị lỗ (tất nhiên trong số rất nhiều đơn vị tham gia thì vẫn có đơn vị có lãi), nhưng tổng chung lại thì ngành điện đang lỗ. Như vậy, với mức lỗ như thế càng phát điện nhiều bao nhiêu càng lỗ bấy nhiêu.

- Vậy chúng ta sẽ giải quyết như thế nào về vấn đề này?

Để khắc phục, Quyết định 24 của Chính phủ đã cho phép được điều chỉnh giá điện theo các thông số đầu vào cơ bản, trong đó có tính đến biến động chi phí nhiên liệu, thay đổi cơ cấu phát điện, tỷ giá.

Khi thực hiện đầy đủ Quyết định 24 thì giá bán điện cho người tiêu thụ cuối cùng sẽ được điều chỉnh, trong trường hợp như vậy giá mua điện của các nhà máy điện cũng sẽ được điều chỉnh tương ứng. Như vậy chúng ta có thể hi vọng rằng đến một cái ngày nào đó, khi mà giá điện của chúng ta được điều chỉnh đầy đủ theo các thông số đầu vào của thị trường, thì các sản xuất điện sẽ được điều chỉnh ở có lãi.

Đó là mục tiêu lâu dài của chính sách giá điện, để làm sao có thể kêu gọi, thu hút được các nhà đầu tư vào các dự án điện. Bởi vì suy cho cùng thì các nhà đầu tư chỉ đầu tư vào dự án nào mà mang lại lợi nhuận cho họ.

- Cùng với khoản lỗ của năm 2010 và số nợ các Tập đoàn khác đang thúc EVN trả nợ Bộ sẽ xử lý như thế nào?nNgười tiêu dùng liệu sẽ phải gánh khoản nào, trong việc giải quyết các khoản nợ này? Liệu có tăng giá điện trong thời gian gần không thưa ông?

Lỗ sản xuất kinh doanh điện năm 2010 là hơn 10.000 tỷ và số nợ không trả được cho ngành dầu khí, than là trên 11.000 tỷ đồng. Bộ Tài Chính theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo hạch toán lỗ như thế nào và đương nhiên khoản lỗ này chỉ có hạch toán vào giá điện chứ không còn có thể hạch toán vào đâu được.

Bởi nguyên tắc, EVN chỉ thực hiện sản xuất kinh doanh điện và khoản lỗ này là do giá bán thấp hơn giá thành, đương nhiên số lỗ của EVN sẽ phải được hạch toán vào giá điện trong những đợt tăng giá điện mới.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá điện trong thời gian tới và điều chỉnh lúc nào, liều lượng ra sao hiện chúng tôi chưa thể thông báo.

- Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc EVN bị lỗ nặng là do hàng loạt dự án điện bị chậm tiến độ. Với tư cách là cơ quan đầu ngành, Bộ Công Thương giải quyết vấn đề này thế nào?

Rõ ràng, các dự án nhiêt điện than mà kịp thời thì sẽ giảm được việc chạy dầu, giá thành điện sẽ thấp đi. Thực tế, nhiều dự án điện bị chậm tiến độ và ai cũng nhìn thấy cả. Các ban quản lý dự án của EVN, Bộ Công Thương và Chính phủ cũng nhìn nhận đây là một điểm yếu, không chỉ là ở ngành điện mà ở công tác đầu tư xây dựng cơ bản của cả nước.

Nguyên nhân do năng lực nhà thầu, năng lực chủ đầu tư, ban quản lý dự án… Chừng nào dự án còn chậm thì chừng đó giá thành điện còn bị ảnh hưởng.

Việc chậm hợp đồng có thưởng- phạt rõ ràng nhưng nếu phạt thì cũng không bù đắp được hết các thiệt hại do chậm tiến độ gây ra. Việc quan trọng nhất là chủ đầu tư phối hợp với nhà thầu để khắc phục.

- Xin cảm ơn ông!

Minh Hường