(VnMedia) - NATO hôm qua (26/6) đã tiến hành một cuộc họp khẩn về vụ Syria bắn rơi máy bay Thổ Nhĩ Kỳ. Trong cuộc họp ở Brussels, NATO đã bàn về việc liệu liên minh này có tiến đánh Syria hay không.

NATO đã lên án vụ Syria bắn rơi máy bay chiến đấu của Thổ Nhĩ Kỳ trong một tuyên bố được phát ra sau cuộc họp khẩn nói trên. Tuy nhiên, NATO không viện dẫn đến Điều 5 trong Hiến chương của liên minh này. Điều đó có nghĩa là NATO sẽ không tiến đánh Syria để trả đũa thay cho nước đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ.

Tổng thư ký NATO – ông Anders Fogh Rasmussen đã lên án kịch liệt vụ Syria bắn hạ máy bay quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ hồi tuần trước, gọi đó là “hành động không thể chấp nhận”. "Chúng tôi đã thảo luận về vụ việc này. Tất cả các nước thành viên đã nhất trí thông qua một tuyên bố thể hiện lập trường vững chắc của chúng tôi”, ông Rasmussen cho biết sau cuộc họp của NATO.

Tuyên bố của NATO viết: "Chúng tôi xem hành động của Syria là không thể chấp nhận được và chúng tôi lên án hành động đó bằng những ngôn từ mạnh mẽ nhất. Vụ việc này là một bằng chứng khác cho thấy chính quyền Syria đã hành động bất chấp các quy định quốc tế cũng như hòa bình, an ninh và sinh mạng con người”.

Syrian đã bắn hạ một chiếc chiến đấu cơ RF-4E Phantom của Thổ Nhĩ Kỳ trên bầu trời Địa Trung Hải hôm 22/6. Damascus khẳng định, máy bay của Thổ Nhĩ Kỳ đã xâm phạm không phận Syria trong khi Ankara khăng khăng cho rằng, máy bay của họ bị tấn công khi đang ở bên trong không phận quốc tế.

Thổ Nhĩ Kỳ đã kêu gọi NATO tiến hành một cuộc họp khẩn về vụ việc trên theo Điều 4 của Hiến chương NATO. Điều 4 cho phép bất kỳ thành viên nào của liên minh cũng có thể đề nghị được tham vấn các nước thành viên khác nếu nước đó cảm thấy sự toàn vẹn lãnh thổ và an ninh của họ bị đe dọa.

Tổng thư ký Rasmussen nhấn mạnh, NATO sẽ theo sát diễn biến tình hình với sự quan tâm lớn. “Để chúng tôi khẳng định rõ một lần nữa rằng, an ninh của liên minh NATO là không thể chia cắt. Chúng tôi sẽ luôn kề vai sát cánh bên cạnh Thổ Nhĩ Kỳ trong tình đoàn kết chặt chẽ”,

Mặc dù lên án gay gắt việc Syria bắn hạ phi cơ chiến đấu của Thổ Nhĩ Kỳ, liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương không viện dẫn đến Điều 5 của Hiến chương NATO trong vụ việc này. Theo Điều 5 này, một cuộc tấn công nhằm vào một nước thành viên NATO sẽ được xem là một cuộc tấn công nhằm vào tất cả các nước thành viên NATO. Vì vậy, NATO được phép tiến hành trả đũa bằng quân sự đối với các cuộc tấn công kiểu đó.

Tuy nhiên, trong vụ việc lần này, NATO đã tránh một cuộc đụng độ quân sự với Syria.

Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo Syria

Sau vụ Syria tấn công máy bay chiến đấu của mình, Ankara đã liên tục lên tiếng chỉ trích và đe dọa Damascus. Thổ Nhĩ Kỳ hôm qua đã lên tiếng cảnh báo, họ sẽ coi bất kỳ hành động tiếp cận biên giới nước này của các đơn vị quân đội Syria như một mối đe dọa và là một mục tiêu quân sự.

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan nhấn mạnh, Ankara đã cư xử hoàn toàn đúng mực trong vụ Syria bắn hạ máy bay chiến đấu của nước này. Tuy nhiên, ông Erdogan tuyên bố, phản ứng thích hợp của Ankara không nên được hiểu nhầm là sự yếu đuối. "Tất cả mọi người nên hiểu, sự tức giận của Thổ Nhĩ Kỳ là rất mạnh mẽ và đáng sợ”.

Theo lời ông Erdogan, các quy định hoạt động của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ ở khu vực biên giới với Syria đã thay đổi. "Mọi nhân tố quân sự tiếp cận với Thổ Nhĩ Kỳ từ biên giới Syria và gây ra nguy cơ an ninh sẽ được đánh giá là một mối đe dọa quân sự. Chúng tôi sẽ xử lý nó như một mục tiêu quân sự".

Quan hệ giữa hai nước láng giềng Syria và Thổ Nhĩ Kỳ đang rơi vào căng thẳng cao độ kể từ sau khi xảy ra vụ máy bay của Ankara bị bắn hạ.

Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định, chiếc F-4 Phantom của họ đang tiến hành thử nghiệm hệ thống radar nội địa thì lạc vào không phận của Syria. Ankara đến giờ vẫn khăng khăng cho rằng, máy bay của họ đang ở không phận quốc tế thì bị tấn công mà không hề có cảnh báo trước. Đáp lại, Syria tuyên bố, máy bay F-4 của Thổ Nhĩ Kỳ không những đã xâm phạm không phận của nước này mà còn bay rất nguy hiểm ở khu vực biên giới hai nước.

Cả Damascus và Ankara vẫn đang tranh cãi nhau gay gắt về việc ai đúng ai sai trong vụ việc trên.

Ankara bác bỏ những phát biểu từ Damascus cho rằng, lực lượng của nước này không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc bắn hạ chiếc máy bay chiến đấu F-4. Lý do mà Damascus đưa ra là máy bay của Thổ Nhĩ Kỳ đã tiếp cận quá gần với bờ biển Syria. Ankara coi vụ Syria bắn hạ máy bay của họ là một “hành động hiếu chiến và thù địch”.

Kiệt Linh - (theo Reuters, AFP, RIA)