(VnMedia) – Múa Rồng vốn xuất xứ từ Trung Quốc và được ông Trần Bồi – chủ cơ sở sản xuất xà bông Trung Nam ở Sa Đéc, vốn là người Phước Châu (Phúc Kiến) đưa vào Việt Nam vào những năm 1944 – 1945. Lúc đầu, múa Rồng chỉ xuất hiện trong các dịp Tết, Lễ Hội… nhưng ngày nay múa Rồng đã xuất hiện nhiều hơn trong các dịp Khai trương Nhà hàng, Công ty, Khách sạn… để thêm phần long trọng.
 
Từ những điệu múa Rồng dân gian…
 
Thời xưa, ông cha ta đã có tục Múa Lân Sư Rồng trong các dịp Tết hay Lễ hội sau vụ thu hoạch mùa màng để ăn mừng. So với múa Rồng, Múa Lân Sư (hay còn gọi là múa sư tử) dễ dàng hơn vì chỉ cần 2-3 người là có thể thực hiện những động tác múa từ đơn giản đến phức tạp. Đối với múa Rồng thì phải có nhiều người tập rất công phu để thể hiện được các động tác đồng bộ khi rồng uốn khúc, rồng bay.

Múa Rồng ngày càng đi sâu vào cuộc sống thường ngày

Múa Rồng thường rất công phu, cầu kỳ và được chia thành 3 loại để dễ dàng phân biệt: Rồng tơ (được chế tạo bằng vải gắn chặt vào cây cứng để múa), Rồng tròn được làm bằng giấy cứng, bụng tròn và dài), Rồng cứng (dùng để rước, khiêng). Hiện nay, một số đoàn múa lân sư rồng vẫn giữ được những nét văn hóa từ thời xưa và cải biến thêm cho hợp thời đại. Tựu chung, múa Rồng luôn thể hiện “đẳng cấp” cao bởi tính công phu, phức tạp và cầu kỳ. Thế nhưng, múa Rồng luôn được thực hiện trang trọng nhất trong các dịp Tết cổ truyền và Lễ hội trọng đại.
 
Ở Việt Nam, thành phố Hồ Chí Minh là nơi có nhiều đội múa Lân Sư Rồng nhất bởi hình thành lâu nắm và rất nổi tiếng như: Phúc Kiến, Nhơn Nghĩa (Quảng Đông), Ninh Giang, Kim Long, Tinh Anh, Quốc Oai, Quần Nghĩa, Hào Quang…
 
Đặc biệt tại Quận 5 – nơi vốn tập trung nhiều người Trung Quốc, người Việt gốc Hoa nhất ở thành phố Hồ Chí đã có Câu lạc bộ Lân Sư Rồng với 25 năm hoạt động và được đánh giá là nơi quy tụ nhiều nghệ sỹ nhất Việt Nam. Câu lạc bộ Lân Sư Rồng tại Quận 5 đã quy tụ được 16 đoàn Lân Sư Rồng, mỗi đoàn đều đủ tiêu chuẩn thi đấu, biểu diễn với hơn 400 thành viên.
 
… đến hoạt động kinh doanh tiềm năng
 
Hiện nay, múa Rồng không chỉ xuất hiện trong các dịp Tết cổ truyền, Lễ hội mà còn đi sâu vào cuộc sống đời thường của người dân. Thậm chí, nhiều Tập đoàn, Công ty, Doanh nghiệp khi khai trương mở cửa đều thua các đoàn múa Lân Sư Rồng tới biểu diễn cho thêm phần long trọng.
 
Hầu hết các đoàn múa Lân Sư Rồng đều hoạt động theo quy chế tự chủ về tài chính nên đều tổ chức hoạt động kinh doanh các dịch vụ: múa Lân Sư Rồng tại các dịp Tết, Lễ và phục vụ các đơn vị trên địa bàn khi có nhu cầu. Những hoạt động phục vụ biểu diễn này đã mang lại nguồn kinh tế không nhỏ giúp các đoàn Lân Sư Rồng thêm kinh phí để duy trì hoạt động hiệu quả cao hơn.

Một tiết mục múa Rồng của đoàn Lân Sư Rồng Nhơn Nghĩa Đường

Các đoàn Lân Sư Rồng thường tới phục vụ biểu diễn ở các trụ sở, nhà hàng khai trương để tăng thêm kinh phí hoạt động

Võ sư, Trưởng đoàn Lưu Kiếm Xương (đứng giữa) cùng đoàn Lân Sư Rồng Nhơn Nghĩa Đường

 
“Chúng tôi thường xuyên nhận lời mời của nhiều đơn vị trên địa bàn, thậm chí ở các tỉnh về biểu diễn trong các ngày Lễ hay khai trương trụ sở. Đoàn Lân – Sư – Rồng của chúng tôi hoạt động rất sôi nổi hàng ngày với các buổi tập luyện để có thêm những màn biểu diễn mới, độc đáo. Việc đi biểu diễn cho các trụ sở, nhà hàng khai trương đã mang lại nguồn tài chính để duy trì hoạt động cho đoàn trong nhiều năm qua”, ông Lưu Kiếm Xương – Trưởng đoàn Lân Sư Rồng Nhơn Nghĩa Đường nói.
 
Trong suốt những năm hình thành và hoạt động, CLB CLB Lân Sư Rồng Quận 5 đã vinh dự được nhận nhiều kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp Văn hoá”, 02 bằng khen của Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Thông tin Truyền thông), 05 bằng khen của Ủy ban Nhân dân Tp HCM, Sở Thông tin Truyền thông Tp. Hồ Chí Minh và nhiều giấy khen của Ủy ban nhân dân quận 5 cũng như đạt nhiều giải cao trong qua các đợt liên hoan Lân Sư Rồng của thành phố.

Bên cạnh đó, một số đoàn trong CLB tham gia họat động biểu diễn, liên hoan, thi đấu trong và ngoài nước đã đạt được nhiều thành tích cao tại Genting Malaysia , Đại hội thể thao châu Á trong nhà, thi đấu múa lân sư rồng khu vực Châu Á tại Ma Cao, Thượng Hải ….và xác lập nhiều kỷ lục Việt Nam trong bộ môn lân sư rồng. Năm 2009, Đoàn Nhơn Nghĩa đường đạt Huy chương Bạc Lân tốc độ tại Giải vô địch Lân Sư Rông Thế giới tại Thượng Hải; Ông Lưu Kiếm Xương - Trưởng đoàn Lân Sư Rồng Nhơn Nghĩa Đường được nhận danh hiệu Nghệ nhân Dân gian và Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Văn nghệ Dân gian Việt Nam.

“Múa Rồng đòi hỏi người biểu diễn phải tập luyện thường xuyên và kiên trì. Hơn nữa, để múa Rồng thực sự thể hiện được hết nét đẹp, tinh tế thì các vận động viên phải có được tính kỷ luật, đoàn kết và tập thể rất cao. Trong đoàn chúng tôi có nhiều vận động viên lâu năm, nhiều kinh nghiệm và thường xuyên tập luyện, chỉ dẫn cho những vận động viên trẻ tuổi, yêu thích nghệ thuật múa Rồng”, ông Lưu Kiếm Kiếm tâm sự.

Hầu hết các đoàn Lân Sư Rồng trực thuộc CLB Lân Sư Rồng quận 5, Tp. Hồ Chí Minh đều có thể biểu diễn múa Lân, múa Sư tử nhưng múa Rồng thì chỉ thực sự vài đoàn có thể phô diễn hết nét tinh túy của môn nghệ thuật múa dân gian này. Rồng là biểu tượng cao quý, ở thời đại phong kiến Rồng thường được các vua chúa chọn làm linh vật. Chính vì thế, múa Rồng luôn có những màn biểu diễn khác đi kèm, phụ họa và trong nghệ thuật múa dân gian gọi đó là múa tứ linh (long, ly, quy, phượng).

Ở múa Rồng, ngoài việc tập luyện các độc tác biểu diễn sao cho thuần thục nhất thì các đoàn Lân Sư Rồng cũng phải đầu tư khá nhiều tiền cho dụng cụ biểu diễn. Chỉ cần nhìn vào con Rồng được đầu tư công phu sẽ biết ngay đoàn Lân Sư Rồng đó có bề dày lịch sử và thành tích hay không?

“Hiện nay, đoàn Lân Sư Rồng Nhơn Nghĩa Đường đang cố gắng tập luyện những màn múa Rồng với nhiều động tác cầu kỳ và xuất hiện từ thời xa xưa. Chúng tôi đang nghiên cứu lại những tiết mục đã thất truyền từ lâu để múa Rồng thực sự sẽ đi vào cuộc sống hiện đại nhưng vẫn giữ được nét văn hóa nghệ thuật từ xa xưa ông cha ta để lại”, ông Lưu Kiếm Xương giải thích.

Ngày nay, không chỉ có các đoàn Lân Sư Rồng chuyên nghiệp thường xuyên biểu diễn mà nhiều thanh thiếu niên cũng tỏ ra đam mê với môn nghệ thuật múa dân gian này như: Tết Trung thu, Tết Nguyên đán đều xuất hiện những nhóm múa nghiệp dư biểu diễn ở địa bàn sinh sống. Năm nay là năm con Rồng và chúng ta đang hy vọng môn nghệ thuật múa dân gian của Việt Nam sẽ ngày càng bay cao đến với bạn bè quốc tế.

Anh Tú