Nằm ở Sài Sơn, Quốc Oai, Hà Nội (Hà Tây cũ), nguồn gốc bể xương và những bộ hài cốt bí ẩn trong hang Cắc Cớ vẫn là câu hỏi với nhiều nhà khảo cổ học, nhà sử học.
 

Lối dẫn xuống bể xương bí ẩn   Bể xương và "suối xương" trong hang Cắc Cớ chứa 3.600 bộ hài cốt.   Theo truyền thuyết mà người dân trong vùng truyền miệng, hàng ngàn bộ hài cốt trong lòng núi là của nghĩa quân Lữ Gia, những người đã hy sinh bi tráng từ 2.100 năm trước.   Rất nhiều đồ sành, đồ gốm tìm trong lòng núi. Những mảnh gốm rất giống kiểu gốm sứ thời Trần này đã khiến tác giả Hoàng Hoa đưa ra nhận định, có thể tại đây cũng đã từng xảy ra một vụ tương tự như ở Thanh Hóa, Ninh Bình vào cuối thế kỷ XIV đầu thế kỷ XV, khi quân Minh xâm lược nước ta.   “Suối xương” đầy huyễn hoặc này sẽ chìm vào quên lãng nếu không có cuộc thám hiểm của mấy người nông dân sống quanh chân núi Sài Sơn.   Khúc xương dóng chân còn nguyên vẹn.   Cho đến bây giờ, vẫn không ai biết rõ cái bể xương nằm ở cuối vòm hang Cắc Cớ, là tầng thứ 2 của 9 tầng địa ngục ấy sâu bao nhiêu. Có cô hướng dẫn viên quả quyết rằng, bể xương ấy sâu đến… 15 mét!   Những đống xương nằm trong động không biết bao nhiêu năm rồi.   Xương cốt nhiều vô kể trong lòng núi Sài Sơn.   Theo GS.TS Nguyễn Lân Cường, ông nghiêng về giả thuyết bể xương này là của quân Lưu Vĩnh Phúc bị người Pháp hun khói đến chết khi trốn vào hang cố thủ.

(theo GDVN)