Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể: "Không có dự án BOT nào không đấu thầu"

15:10, 04/06/2018
|

(VnMedia) - Trả lời chất vấn các đại biểu Quốc hội sáng nay (4/6), Bộ trưởng Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể khẳng định, không có dự án BOT nào không đấu thầu.

Sáng nay, các đại biểu Quốc hội tập trung chất vấn Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nhiều vấn đề liên quan đến các dự án BOT thuộc ngành giao thông.

Các dự án BOT đều được đấu thầu

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (đoàn TP.HCM): Một số cử tri cho biết một số doanh nghiệp tại các địa phương được chỉ định thầu hoặc đấu thầu hình thức. Điều này dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh, dự án bị đội vốn. Thực tế, có dự án đội vốn 36 lần. Tôi xin hỏi Bộ trưởng có tình trạng này không?

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể: Tôi khẳng định không có dự án BOT nào không đấu thầu. Khi đấu thầu, Bộ đã công khai trên trang web 1 tháng theo đúng quy định. Trong 1 tháng đó, các nhà đầu tư quan tâm sẽ nghiên cứu hồ sơ để đấu thầu.

Thực tế cho thấy, với dự án có 2 nhà đầu tư trở lên thì sẽ đấu thầu. Nhưng nhiều dự án BOT, các nhà đầu tư chưa quan tâm. Bởi có 1 nhà đầu tư quan tâm, nộp hồ sơ nên không thể đấu thầu. Có nhiều dự án  kéo dài thời gian nhưng không có thêm nhà đầu tư. Quy định cho phép được chỉ định thầu khi có 1 nhà đầu tư. Việc này đã được Thanh tra Chính phủ, Bộ Kế hoạch Đầu tư kiểm tra.

Luật đấu thầu của chúng ta rất chặt chẽ. Nếu phát hiện thông thầu, vi phạm luật sẽ xử lý. Tôi thừa nhận một số dự án được chỉ định thầu, tiến độ kéo dài gây lãng phí là có. Các nhà thầu tham gia nhiều dự án, trúng nhiều dự án ở các địa phương dẫn đến yếu kém năng lực tài chính 1 thời điểm, dẫn đến dự án chậm, lãng phí.

Bộ Giao thông vận tải họp giao ban hàng tháng, hàng quý với các nhà thầu để đốc thúc. Về việc thực hiện quyết toán các dự án, tôi cho rằng Bộ đã làm đúng theo quy định của phát luật. 

Đại biểu Cao Thị Xuân (đoàn Thanh Hóa): Theo phản ánh của dư luận, có câu chuyện nhiều dự án BOT được chỉ định thầu. Sau đó, nhà đầu tư được chỉ định thầu lại, bán lại để hưởng chênh lệch. Bộ trưởng lý giải thế nào?

Tất cả dự án sau khi triển khai mở rộng nâng cấp quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên, dự án sau thời điểm đó đấu thầu đúng quy định, qua trang web của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Riêng đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên là dự án trọng điểm, cấp bách, thời điểm đó Bộ nghiên cứu nhiều giải pháp xin chủ trương Chính phủ.

Bộ có văn bản kiến nghị xem xét chỉ định thầu để triển khai nhanh, để đảm bảo dự án từ Thanh Hoá – Cần Thơ và đường HCM qua Tây Nguyên, và Thủ tướng quyết định chỉ định thầu. Số liệu nói chỉ 1 dự án tổ chức thông báo đấu thầu là chưa đủ, vì sau đó đấu thầu hết.

Đại biểu Lưu Bình Nhưỡng (đoàn Ninh Bình): Một trong những vấn đề bất cập về PPP và BOT là về thể chế chưa hoàn chỉnh và quá trình tổ chức có rất nhiều sai phạm dẫn đến tranh chấp và bức xúc của người dân và chưa giải quyết được 3 lợi ích căn bản của nhà đầu tư, người dân và Nhà nước. Theo một cách giản dị chúng ta vẫn ăn đong trong lĩnh vực này, vậy giải pháp căn cơ để giải quyết?

Đúng là giai đoạn vừa qua việc triển khai các công trình BOT, PPP có việc do thể chế pháp luật của nước ta chưa hoàn chỉnh. Các sai phạm trong thực hiện BOT đã được các cơ quan chức năng chỉ ra và đang khắc phục. Một số biểu hiện sai phạm trong thực hiện các dự án BOT đã được chỉ ra, chúng tôi đang khắc phục triệt để. Trường hợp lợi dụng chủ trương thì Đảng, Nhà nước và Chính phủ sẽ giao cho các cơ quan chức năng Thanh tra chính phủ, Bộ Công an vào cuộc xử lý nghiêm.

Bộ Giao thông vận tải quán triệt là phải làm nghiêm túc. Nếu có cán bộ sai phạm thì phải xử lý nghiêm. Việc tranh chấp hợp đồng cũng dẫn đến các nhà đầu tư tâm tư. Tranh chấp về một số việc liên quan đến đền bù, tái định cư… tuy nhiên, công trình dự án thì không thể tránh được một số bất cập vì pháp luật chưa hoàn thiện. Chúng tôi sẽ quan tâm đến các dự án BOT có vấn đề.

Đại biểu Hoàng Quang Hàm (đoàn Phú Thọ):  Xin hỏi Bộ trưởng Thể, lợi ích của người dân ở đâu khi 17 dự án trạm thu phí BOT đặt sai vị trí, 3 dự án, người dân không đi vẫn phải trả tiền, 6 dự án dân không đi đường tránh mà vẫn phải trả tiền?

Ba dự án nằm ngoài phạm vi ấy, một số dự án là lịch sử để lại. Dự án được triển khai lâu và khi chuyển thì chúng tôi báo cáo Chính phủ và năm 2014 thì Thủ tướng có một văn bản chỉ đạo tiếp tục thu phí. Với trách nhiệm của mình thì thực hiện đúng chỉ đạo.

Khi đưa vào dự án, có sự tham gia của các địa phương và các bộ, ngành… thì xem như chỗ đó là hợp lý, vì nằm trong dự án. Nhưng hiện tại nếu di dời thì phải tham mưu Quốc hội, Chính phủ và phải có kinh phí. Nếu Quốc hội quyết định thì sẽ mua toàn bộ các dự án. Thời gian vừa qua, người dân phản đối việc đặt trạm thu phí BOT, chúng tôi đã cố gắng giảm chi phí ở các trạm BOT đến mức thấp nhất.

Nhiều dự án đường cao tốc chậm tiến độ

Đại biểu Phạm Tất Thắng: Quốc lộ 53 qua tỉnh Vĩnh Long thường xảy ra tai nạn, nhiều cây cầu yếu, đường xuống cấp. Trước đây, Bộ có kế hoạch dự án nâng cấp tuyến này bằng BOT nhưng chưa thực hiện được? Vậy bao giờ sẽ thực hiện? Quốc lộ 54, đoạn qua Vĩnh Long xuống cấp nghiêm trọng, Bộ trưởng cho biết khắc phục thế nào, thời gian khắc phục là khi nào?

Quốc lộ 53 là 1 trong các dự án Bộ đã chấm dứt hợp đồng với nhà đầu tư BOT vì đây là con đường độc đạo vướng nhiều vướng mắc nên triển khai rất chậm. Sau khi có chỉ đạo việc tiếp tục triển khai sẽ gây nhiều mâu thuẫn nên đã chấm dứt.

Việc thời gian tới vốn trung hạn đã bố trí rồi, chúng tôi sẽ cố gắng tranh thủ không biết Quốc hội và Chính phủ có đồng thuận không. Trước mắt chúng tôi sẽ sử dụng quỹ bảo trì đường bộ cục đường bộ khảo sát và sửa chữa mặt đường cho người dân. Riêng các cầu yếu ưu tiên nhiều hơn để khắc phúc và sẽ chỉ đạo ngay sau kỳ họp này.

Riêng Quốc lộ 54 đoạn qua Vĩnh Long còn nhỏ hẹp việc này Tổng cục Đường bộ và đã nằm trong kế hoạch trung hạn vừa qua đã đưa quốc lộ 54 vào danh mục trình Chính phủ, Quốc hội và bố trí vốn trung hạn. Tuy nhiên chưa triển khai nên chưa được ưu tiên nên Quốc hội biểu quyết 292 nghìn tỷ không có danh mục Quốc lộ 54. Thời gian tới Bộ sẽ phối hợp với UBND tỉnh Vĩnh Long để tham mưu cho các bộ, ngành để duy tu sữa chữa. Không phải Bộ không đề xuất mà do nhu cầu hiện nay rất lớn nhưng khả năng đáp ứng của chúng ta có hạn.

Đại biểu Phạm Hồng Phong: Dự án cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận đã thực hiện đến đâu? Bộ trưởng có cam kết dự án này sẽ hoàn thành trước 2020 theo sự chỉ đạo của Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng?

Dự án Trung Lương - Mỹ Thuận chưa triển khai được do chưa thu xếp được vốn. do dự án này có vốn gần 10.000 tỷ, rất lớn!. Trong khi đó cầu Mỹ Thuận 2 cũng chưa được xây dựng nên nhà đầu tư không phấn khởi với dự án. Vì nếu có cầu Mỹ Thuận thì sẽ thành 1 dòng xe chạy thẳng từ TP.HCM về rất hiệu quả.

Vừa qua Quốc hội mới phê duyệt bố trí xây dựng cầu Mỹ Thuận 2 nằm trên đường cao tốc TP.HCM về Cần Thơ, do đó nhà đầu tư BOT Trung Lương - Mỹ Thuận đã thu xếp với 5 ngân hàng tài trợ gần 7.000 tỷ  đồng và vốn hiện có của nhà đầu tư để triển khai dự án này, Phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng đã đi rà soát.

Về công tác thu xếp vốn và giải phóng mặt bằng, đã giải phóng được 49 trên 51 km, gần như toàn bộ dự án, cố gắng đến năm 2020 sẽ thông được cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận. Riêng đoạn Mỹ Thuận - Cần Thơ đã tổ chức mời thầu 1 tháng đúng quy trình. Qua thông báo 1 tháng, hiện có 4 liên danh tham dự trong đó 3 liên danh là các nhà đầu tư trong nước và 1 liên danh và trong nước với nước ngoài hiện đang sơ tuyển điều kiện bắt buộc, sau 1 tháng sẽ chính thức đấu thầu. Dự kiến tháng 7-8 sẽ tổ chức trong năm nay chọn 1 nhà đầu tư liên danh có đủ điều kiện dự án này.

Đại biểu Trần Văn Quý (đoàn Hưng Yên): Cử tri Hưng Yên – Hà Nam đánh giá có lãng phí đầu tư cao tốc Hà Nội nối Hải Phòng. Bộ trưởng có đồng tình với đánh giá này? Nếu có sự lãng phí thì giải pháp thế nào? Rồi dự án đường nối cầu Hưng Hà lãng phí có nguyên nhân chính là chậm phân bổ vốn?

Cao tốc Hà Nội – Hải Phòng từng bước phát huy tác dụng cao. Giai đoạn đầu người dân chưa chấp nhận chi phí, nhưng gần đây khi Quốc lộ 5 quá tải, sự đồng thuận ngày càng tăng thì xe 4 chỗ sử dụng cao tốc là chủ yếu, xe lớn cũng sử dụng. Dự án kéo dài, mang tính chất trọng điểm, đột phá liên vùng nên về lâu dài là đóng vai trò quan trọng nối Thủ đô với cảng Hải Phòng. Còn đường nối cầu Hưng Hà, hiện nay các tỉnh Hưng Yên, Hà Nam phối hợp Bộ làm tuyến này. Bộ trực tiếp làm việc với hai tỉnh, vốn nằm trong 10 dự án Bộ đã thông qua đang trình Ủy ban TVQH, sau khi được quyết thì có kinh phí hoàn chỉnh đoạn đường nối cầu Hưng Hà.

Khánh An (ghi)


Ý kiến bạn đọc