http://vnmedia.vn/kinh-te/201804/chat-luong-nguon-lao-dong-viet-nam-co-thuc-su-dang-bao-dong-599397/v3.txt
Chất lượng nguồn lao động Việt Nam có thực sự đáng báo động?

Chất lượng nguồn lao động Việt Nam có thực sự đáng báo động?

14:03' 06/04/2018 (GMT+7)
|
(VnMedia) - Theo ông Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội nhà đầu tư nước ngoài, hiện nay nguồn lao động Việt Nam trong các ngành nông nghiệp, lâm nghiệp vẫn còn cao vì vậy, nếu lấy GDP/ tổng dân số vô hình chung năng suất lao động của Việt Nam bị thấp đi nhiều. Tuy nhiên, chất lượng nguồn lao động của Việt Nam không phải là đáng báo động.
 
Lao động của Việt Nam không phải là đáng báo động…
 
Tại Hội thảo "Giải pháp mới nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trước thềm CPTPP", ông Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội nhà đầu tư nước ngoài cho rằng, khi nói đến thách thức của nguồn nhân lực trước thềm Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) phải xem lại nguồn nhân lực của Việt Nam. “Phải nói rằng chất lượng nguồn nhân lực trong cơ cấu từng ngành là khác nhau. Hiện nay nguồn lao động Việt Nam trong các ngành nông nghiệp, lâm nghiệp vẫn còn cao vì vậy, nếu lấy GDP/ tổng dân số vô hình chung năng suất lao động của Việt Nam bị thấp đi nhiều", ông Mại chia sẻ.
 
Tuy nhiên, theo quan điểm của ông Nguyễn Mại, hiện chất lượng nguồn lao động của Việt Nam không phải là đáng báo động.
 
Có đến 41% doanh nghiệp Việt cảm thấy khó khăn trong việc tìm ứng viên chất lượng cho vị trí quản lý. Ảnh minh họa
Có đến 41% doanh nghiệp Việt cảm thấy khó khăn trong việc tìm ứng viên chất lượng cho vị trí quản lý. Ảnh minh họa
Theo ông Nguyễn Mại, chúng ta nên tiếp cận về chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam ở 3 cách tiếp cận. 
 
Điều đầu tiên được ông Nguyễn Mại đưa ra là, Luật Giáo dục sửa đổi mặc dù chưa được thông qua, tuy nhiên một số trường đại học như Đại học Thương mại hay Đại học Kinh tế Quốc dân đã thay đổi rất nhiều trong các chương trình đào tạo cử nhân. Cụ thể, hơn 80% số sinh viên ra trường đã có việc làm ngay. Ngoài ra, một số mô hình trường dạy nghề gắn với nhu cầu của doanh nghiệp cũng được thực hiện. Có nhiều mô hình tốt đã được triển khai chỉ tiếc là thời gian triển khai chậm.
 
Thứ 2, năm 2017 Việt Nam đã ghi nhận tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt mốc hơn 400 tỷ USD. Theo đó, xuất khẩu của Việt Nam đứng thứ 2 trong khu vực ASEAN và tại thị trường Mỹ Việt Nam từ vị trí “đáy” trong ASEAN 6, giờ cũng đã cải thiện nhiều hơn.
 
Thứ 3 là, năm 2017, kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Hàn Quốc đã tăng 30%, đạt hơn 80 tỷ USD. Hàn Quốc cũng là một trong những thị trường khó tính nhưng các sản phẩm của Việt Nam cũng đã đáp ứng được nhu cầu.
 
Từ những cách tiếp cận vừa nêu, Chủ tịch Hiệp hội nhà đầu tư nước ngoài kết luận rằng, chất lượng nguồn lao động không đáng lo.
 
“Điều mà chất lượng nguồn lao động Việt Nam hiện nay đang thiếu đó chính là thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, như giám đốc điều hành doanh nghiệp. Vì vậy, cần phải quan tâm tới việc đào tạo nguồn nhân lực cấp cao này”, Chủ tịch Hiệp hội nhà đầu tư nước ngoài bày tỏ quan điểm.
 
… nhưng vẫn khiến nhiều nhà đầu tư nước ngoài quan ngại
 
Liên quan đến thực trạng chất lượng lao động Việt Nam, bà Nguyễn Thị Nhàn - Giám đốc dự án CLS - Cloud Learning System, thời điểm cách đây vài năm, Việt Nam được các nhà đầu tư nước ngoài xem như một “miền đất hứa” với những lợi thế như:  dân số đông, thị trường tiêu thụ lớn; lực lượng lao động dồi dào, chi phí lao động thấp…  Tuy nhiên, thực tế trong thời gian gần đây cho thấy, một số những yếu tố được coi như “lợi thế” này đôi khi vẫn khiến nhiều nhà đầu tư nước ngoài quan ngại. Đặc biệt, thể hiện rõ ràng nhất là vấn đề lao động tại Việt Nam.
 
Dẫn chứng về vấn đề này, bà Nhàn cho biết, theo kết quả báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2017, chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam chưa có nhiều đột phá. Cùng với đó, doanh nghiệp FDI đánh giá chất lượng đào tạo và hiệu quả của lao động Việt Nam năm 2017 chỉ đạt 3,8 điểm. Vì vậy, doanh nghiệp phải chi nhiều tiền hơn cho hoạt động đào tạo khi tuyển dụng nhân sự mới. Cụ thể, chi phí trung bình cho hoạt động này chỉ chiếm 3,6% chi phí kinh doanh vào năm 2013, nhưng sau đó đã tăng vọt lên 5,9% trong năm 2014 và ở mức 5,7% vào năm 2017.
 
“Thực tế này cho thấy, lao động của Việt Nam phần lớn chưa được qua đào tạo. Việc sở hữu các kỹ năng mềm, trình độ ngoại ngữ, khả năng làm việc nhóm, kỹ năng công nghệ thông tin và khả năng sáng tạo vẫn còn rất hạn chế. Và rất nhiều lao động Việt Nam dù đã qua đào tạo nhưng khi làm việc vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của chủ doanh nghiệp và phải mất thời gian đào tạo lại”, Nhàn nói.
 
Liên quan đến vấn đề này, bà Nguyễn Thị Phương Mai - Giám đốc điều hành Navigos Search cho biết, hiện các doanh nghiệp đang bước chân vào cuộc chiến về mặt nhân tài.
 
Theo thống kê của ILO, các doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc tìm ứng viên cho vị trí quản lý. “Với khảo sát của Navigos Search thì chúng tôi thấy rằng có đến 41% doanh nghiệp Việt cảm thấy khó khăn trong việc tìm ứng viên chất lượng cho vị trí quản lý. Bên cạnh đó, có 31% các doanh nghiệp khảo sát cho biết họ thấy khó khăn trong vấn đề về ngôn ngữ”, bà Mai thông tin.
 
Theo bà Mai, thách thức của doanh nghiệp khi họ tuyển dụng những vị trí cấp trung cấp cao là, nguồn cung nhân lực Việt Nam cho vị trí này vừa thiếu vừa yếu, chưa có nguồn lực thật sự giúp cho các doanh nghiệp biến thế mạnh của mình thành thế mạnh cạnh tranh trên thị trường lao động.
 
Một vấn đề nữa vô cùng đau đầu theo bà Mai là hiện tượng nhảy việc. “Có thể do cơ hội đến từ các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài trong thời gian qua tăng nhanh nên cơ hội nhiều mà nguồn cung không nhiều khiến ứng viên chuyển từ doanh nghiệp này sang doanh nghiệp khác khá nhiều. Điều này, dẫn đến 2 hệ quả. Hệ quả đầu tiên là làm thế nào đưa ra chiến lược giữ chân và phát triển nhân tài ở doanh nghiệp. Hệ quả tiếp theo là doanh nghiệp không tìm được ứng viên đủ tài đức trong việc chèo lái doanh nghiệp của họ”, Giám đốc điều hành Navigos Search chia sẻ.
 
Minh Ngọc