Một giờ kiểm tra của HS trường chuyên ngữ HN. Ảnh: VNN

Cách đánh giá giáo viên tập trung vào 2 mảng rõ rệt: Đạo đức nhà giáo và năng lực chuyên môn với các tiêu chí cụ thể. Dù đánh giá công chức hay đánh giá nghề nghiệp thì cách làm thực chất luôn được đặt lên hàng đầu.

“Chấm điểm” công chức giáo viên

Hiện nay, các trường phổ thông trên toàn quốc đang thực hiện cách đánh giá, xếp loại giáo viên theo các quy định của Bộ Nội vụ và Bộ GD-ĐT ban hành từ tháng 3/2006. Theo cách này, giáo viên sẽ được đánh giá qua 2 mảng rõ rệt là đạo đức nhà giáo (tận tụy, lương tâm, tác phong, việc thực hiện nội quy, quy chế…) và mảng rất quan trọng là năng lực chuyên môn.

Từ các tiêu chí cụ thể, sẽ có 3 mức để đánh giá giáo viên: Tự đánh giá, đánh giá của tổ chuyên môn và hiệu trưởng đánh giá xếp loại theo mức: xuất sắc, khá, trung bình và kém.

Ông Hoàng Đức Minh, Phó GĐ Sở GD-ĐT Sở Lai Châu cho rằng, với cách này, ở những trường đánh giá đúng thực chất, thực hiện triệt để "2 không" thì rất tốt.

Đồng quan điểm này, cô Trần Khánh Phương, giáo viên Trường THPT Nhân Chính nhận xét: “Cách đánh giá phụ thuộc vào người lãnh đạo của mỗi trường. Nhà trường làm nghiêm túc, có quy trình rõ ràng thì chắc chắn giáo viên ủng hộ. Giáo viên cũng muốn thể hiện, muốn phấn đấu, vấn đề là chỉ tiêu phải rõ ràng”.

Trường THPT Nhân Chính, Hà Nội đánh giá, xếp loại giáo viên theo các bước: Giáo viên tự đánh giá, tổ chuyên môn đánh giá, thông qua liên tịch (gồm Ban giám hiệu, Trưởng ban thanh tra nhân dân, Chủ tịch công đoàn, cố vấn đoàn trưởng, thư ký hội đồng và các tổ trưởng bộ môn) sau đó hiệu trưởng nhà trường kết luận. Trong trường hợp giáo viên đạt mức xuất sắc phải lấy phiếu tín nhiệm của hội đồng và sẽ đạt nếu có hơn 50% phiếu tín nhiệm.

Nếu không có sự sáng tạo và áp dụng thực tiễn từ cơ sở thì bất cứ “chuẩn” nào cũng rất khó thực hiện và cho kết quả xác đáng.

“Chấm” không thật, kiểu nào cũng thất bại

Bộ chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT đang được xây dựng trên cơ sở của những quy định đánh giá công chức trên.

Có ý kiến cho rằng, việc xây dựng một hệ thống tiêu chuẩn mà không xuất phát từ thực tế thì rốt cuộc việc triển khai đánh giá theo bộ tiêu chí sẽ mang nặng tính hình thức.

Do đó, việc làm cần thiết là phải tập trung vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đầu tư vào cơ sở vật chất phục vụ cho dạy và học, đề cao vai trò lãnh đạo của ban giám hiệu nhà trường, nâng cao mối quan hệ mật thiết với HS, nhà trường, gia đình và xã hội hơn nữa.

Ông Đặng Quang Ngàn, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Hòa Bình cho biết: “Hiện nay, nhiều người kêu ca phàn nàn về chất lượng giờ lên lớp. Theo tôi, chủ yếu là vấn đề kỹ năng giao tiếp giữa thầy và trò. Nếu cải thiện được thái độ này để mỗi giờ lên lớp là một giờ vui, HS muốn đến trường với tâm lý hồ hởi, thì chắc chắn chất lượng sẽ nâng lên. Hòa Bình đang tập trung cải thiện thái độ của giáo viên với HS và với nhân dân”.

Theo nguyên tắc giao tiếp, không ai muốn hợp tác với người luôn chê mình. Có một thời kỳ dài, HS rất sợ hãi vì bị chê bai quá nhiều. Khi HS mắc sai lầm và những điều thiếu hoàn chỉnh trong nhận thức kiến thức hay bị các thầy cô giáo chê bai, gây trở ngại về mặt tâm lý, ông Ngàn nhận xét. Do đó, Hòa Bình đánh giá giáo viên qua kết quả của quá trình đào tạo. Đặc biệt công tác điều tra xã hội, qua nhận định của HS, từ phía xã hội, tuy nhiên coi trọng bộ công cụ đánh giá.

Đánh giá sao cho giáo viên phấn khởi, qua đó tự đánh giá năng lực, tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ và hoàn thiện. Quan trọng là người thầy tự cảm nhận được mình ở đẳng cấp nào trong làng giáo để từ đó tự điều chỉnh - ông Ngàn ý kiến.

Một trong những yếu tố để đánh giá là qua kết quả học tập của HS. Do đó, muốn đánh giá tốt, kết quả phải thực. Ông Nguyễn Xuân Trường, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Vĩnh Phúc đề xuất, tiến tới cần có bộ phận đánh giá độc lập thi và dạy riêng, như Cục Khảo thí và Vụ THPT.

Nhiều ý kiến cho rằng, trong quá trình đánh giá giáo viên, nên cho thêm phần HS đánh giá.

Ông Minh nhận xét, không nên đưa ý kiến HS đánh giá giáo viên vì nó không chuẩn xác. Không phải HS nào cũng khách quan, vô tư với giáo viên. Lứa tuổi đó chưa trưởng thành, khi đánh giá sẽ theo cảm tính, khi thích thì đánh giá tốt, không thích sẽ đánh giá xấu. Có khi có những giáo viên yêu cầu cao, nghiêm khắc với HS thì khả năng sẽ không được đánh giá cao.

Ông Ngàn thì cho rằng, nên có một trung tâm đủ năng lực để làm việc đó, giúp cho giáo viên nhìn nhận được vấn đề cần hoàn thiện. Với trình độ các nhà quản lý hiện nay chưa đủ trình độ để làm được điều đó.

Đồng thời, ông Nguyễn Quốc Bình, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, nhiều năm nay, trường đã tổ chức lấy phiếu thăm dò ý kiến của HS. Ví dụ, HS sẽ đánh giá giáo viên qua các câu hỏi: Thầy cô dạy dễ hay khó hiểu; có hay chưa quan tâm giúp đỡ em học tập; em thích học môn nào hay thầy cô chưa đối xử công bằng với HS trong việc chấm điểm và xử lý kỷ luật… Thông qua đó, HS sẽ đánh giá các giáo viên của từng môn học và để khuyết danh. Nhà trường sẽ tổng hợp các ý kiến của HS như là một kênh để đánh giá giáo viên.

Điều cơ bản nhất là, trong quá trình thực hiện phải làm thật, giả sử địa phương không làm thật thì Bộ có yêu cầu gì cũng thất bại, ông Minh nhấn mạnh.

MD (Theo VietNamNet)