Cập nhật lúc 15h31" , ngày 06/10/2011

(VnMedia) - Tác giả của bản đề xuất “Giờ không xe máy” Vũ Tuyên, đường Láng (Hà Nội) vừa chính thức gửi sáng kiến lên lãnh đạo Bộ Giao thông vận tải, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia,  đề nghị Hà Nội áp dụng thí điểm giải pháp cấm xe máy nội thành giờ cao điểm để chống ùn tắc giao thông. 

>Cấm xe máy: Dân sẽ đổ xô sang đi xe buýt?

Trao đổi với VnMedia, ông Vũ Tuyên, tác giả của đề xuất “Giờ không xe máy” cho biết, ngày 24/8/2011, Chính phủ ra Nghị quyết số 88/NQ-CP  yêu cầu Bộ GTVT chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố liên quan xây dựng đề án và lộ trình cấm mô tô, xe gắn máy tại các đô thị lớn để trình Thủ tướng trong quý IV/2012.
 
Mới đây, Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Bộ trưởng Bộ GTVT  Đinh La Thăng liên tục đăng đàn về chống ùn tắc giao thông tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó có giải pháp quan trọng là tiến hành ngay việc thí điểm cấm  xe máy.
 
Tuy là người dân bình thường, nhưng rất quan tâm đến giao thông, nên ông gửi tới lãnh đạo Ủy ban ATGT Quốc gia, Bộ Giao thông vận tải  giải pháp  “Giờ không xe máy” để tham khảo, vận dụng.
 
Theo ông Tuyên “ Giờ không xe máy” phù hợp với các quy định của Luật Giao thông đường bộ. Vì vậy, trong văn bản gửi lên Bộ Giao thông vận tải ông đề nghị Hà Nội có thể làm thí điểm như là một phương án thực tế để trình Thủ tướng vào năm 2012.
 
Trong văn bản gửi đến Bộ Giao thông và Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, tác giả Vũ Tuyên cho rằng, hạn chế tiến tới xóa bỏ lưu thông bằng xe máy, tăng cường sử dụng phương tiện công cộng  là một tất yếu.
 
Ông Tuyên cho rằng, xe máy rẻ và tiện dụng, nhưng với số lượng quá lớn, đã trở thành tác nhân số một gây ùn tắc và tai nạn giao thông, nhất là khi nó được điều khiển bởi không ít người tùy tiện và ích kỷ. 

              Cảnh thường thấy trên các tuyến phố Hà Nội giờ cao điểm. Ảnh: Xuân Tùng

Chúng ta phát triển xe buýt, nhưng người sử dụng cần nhất là đúng giờ thì nó lại không có. Xe buýt cần  đường để đúng giờ, thì xe máy lấn lướt. Làm đường riêng cho xe buýt, thì chưa có tiền và cũng không có đất. Trông vào xe điện ngầm, hay đường sắt trên cao thì cần có thời gian.
 
 Như vậy, việc tổ chức giao thông, mà giải pháp cơ bản là hạn chế xe máy như Nghị quyết 88/NQ-CP là việc cần làm. Tuy nhiên, nếu không lấy phát triển phương tiện công cộng làm mục tiêu, thì mọi giải pháp đều bế tắc và thiếu bền vững. 

Nội dung cơ bản của giải pháp “Giờ không xe máy” là : Hàng ngày, vào các giờ cao điểm, toàn bộ khu vực nội thành cấm xe máy hoạt động. Chẳng hạn, sáng từ 6h đến 8h30; trưa từ 11h đến 13h; chiều từ 16h đến 18h30. Đây là giờ cán bộ, công nhân, học sinh (chiếm đa số nhu cầu di chuyển trong ngày) cần xe buýt nhất. Như vậy, trong giờ cao điểm, chỉ còn xe buýt, xe con, xe đạp hoạt động và được bố trí thành từng làn riêng biệt. 
 
Các bước tiến hành, giai đoạn khởi động (6 tháng):  Tháng đầu, mỗi tuần thí điểm “Giờ không xe máy” một ngày để rút kinh nghiệm. Từ tháng thứ 2, mỗi tháng tăng thêm một ngày trong tuần để người tham gia giao thông thích ứng dần và xe buýt cũng hoàn thiện dần. Đến tháng thứ 6 thì “Giờ không xe máy”  được thực hiện từ thứ hai đến thứ bảy hàng tuần.
         
Giai đoạn duy trì, mở rộng:  Nếu “Giờ không xe máy” được cho là hiệu quả và bền vững, thì mới nhân rộng mô hình. Việc  tăng dần về thời gian và mở rộng về không gian, tùy thuộc vào mức độ đáp ứng nhu cầu đi lại của phương tiện công cộng.
         
“Nếu Hà Nội quyết tâm thực hiện thì chỉ sau 2 đến 3 năm  các quận nội thành sẽ trở thành nơi đầu tiên không dùng xe máy như một phương tiện giao thông chủ yếu. Chìa khóa thành công của giải pháp là “ Quyết tâm và không có ngoại lệ””, ông Tuyên nhấn mạnh. 

              Tác giả của sáng kiến "Giờ không xe máy" ông Vũ Tuyên. Ảnh: Xuân Tùng

Tác giả của “Giờ không xe máy”, thuyết trình với lãnh đạo Bộ Giao thông rằng, lợi ích của giải pháp là nhanh chóng tạo ra đường dành riêng cho xe buýt nhờ đó xe buýt có thể chạy đúng giờ, đúng hành trình với tốc độ và số lượng lớn. Số người dùng xe buýt sẽ ngày càng tăng.
 
Thời gian dành cho xe máy trong một ngày bị cắt đoạn, dùng xe máy bất tiện hơn trước, số người dùng sẽ giảm, thói quen dần dần thay đổi.  Bị cấm theo giờ, nhưng người dùng xe máy mưu sinh vẫn còn nhiều cơ hội kiếm sống (ngoài giờ cấm).
 
Không có xe máy là không có sự chồng lấn tốc độ giữa các loại phương tiện. Sự lấn lướt của xe máy vừa cản trở xe buýt, vừa dễ gây mất an toàn cho xe đạp. Nếu giờ cao điểm không có xe máy, số người quay lại dùng xe đạp sẽ tăng lên (điều này nên khuyến khích).
 
Không có xe máy, việc phân làn và kiểm soát ô tô dễ hơn, do đó sẽ tạo thói quen tốt trong lưu thông vào các giờ khác. Triển khai nhanh (tổ chức lực lượng tại chỗ); ít tốn kém ( cơ bản trên hạ tầng hiện có, chỉ phải bổ sung xe buýt), có thể đầu tư phân đoạn ( theo tuyến và tăng dần mức hoàn thiện) .  

““ Giờ không xe máy” là giải pháp  bền vững vì nó dựa trên cơ sở tự nguyện chuyển đổi của người dân và sự đáp ứng ngày một cao của phương tiện công cộng”, ông Tuyên khẳng định.

Trong văn bản gửi lên Bộ Giao thông vận tải và Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, tác giả Vũ Tuyên cũng nêu ra những quan điểm mà bạn đọc VnMedia đã tranh luận khi VnMedia đăng tải sáng kiến của ông: không thể cấm xe máy, cấm xe máy sẽ làm xáo trộn cuộc sộng của nhiều người, cấm xe máy dân đi lại bằng gì… tuy nhiên ông Tuyên cho rằng không phải mọi lý do đều xác đáng. 

Theo ông Tuyên, “Giờ không xe máy” không cấm xe máy hoàn toàn  mà là cách để mở đường cho xe buýt, xe đạp, và để mọi người tự điều chỉnh nhu cầu của mình cho phù hợp với lợi ích xã hội. Xáo trộn hay không là tùy thuộc nhận thức của mỗi người và việc tổ chức thực hiện. Với lộ trình khởi động 6 tháng (hay nhiều hơn), kèm theo sự đáp ứng của xe buýt, sự “chuyển hướng” này sẽ không gây “sốc”.
 
Xung quanh thông tin này, đúng 2h chiều mai, thứ 5, ngày 29/9/20011 VnMedia sẽ tổ chức giao lưu trực tuyến với ông Vũ Tuyên, tác giả của đề xuất “Giờ không xe máy”, người vừa trình sáng kiến lên Bộ Giao thông và Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia đề nghị Hà Nội thí điểm cấm xe máy giờ cao điểm. 

 Bạn đọc quan tâm có thể đặt câu hỏi tham gia giao lưu trực tuyến với tác giả của đề xuất trên xin gửi câu hỏi ngay bây giờ về địa chỉ: toasoan@vnmedia.vn hoặc xuantung@vnmedia.vn.

Xuân Tùng