Sợ hãi trước "đòn" của Mỹ, NATO quay sang Nga?

07:13' 02/11/2018 (GMT+7)
|

- NATO hôm 31/10 đã kêu gọi Nga tuân thủ đầy đủ một hiệp ước vũ khí hạt nhân thời Chiến tranh Lạnh sau khi Tổng thống Donald Trump gây lo ngại khắp thế giới vì tuyên bố muốn rút Mỹ ra khỏi hiệp ước này.

NATO đang kêu gọi Nga tuân thủ hiệp ước INF
NATO đang kêu gọi Nga tuân thủ hiệp ước INF

Thông điệp mà liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương muốn nhắn gửi đến Nga đã được đưa ra sau cuộc họp của Hội đồng Nga-NATO ở thủ đô Brussels.

Liên minh NATO "kêu gọi Nga đảm bảo sự tuân thủ đầy đủ đối với Hiệp ước Các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) mà không có bất kỳ sự trì hoãn nào”, tuyên bố của NATO sau cuộc họp cho biết.

"Trong khi chúng tôi sẵn sàng tiếp tục đối thoại về vấn đề này với Nga, chúng tôi với tư cách là một liên minh cũng cam kết sẽ thực hiện các biện pháp hiệu quả để tiếp tục đảm bảo an toàn và an ninh cho tất cả các nước thành viên”, tuyên bố của NATO nhấn mạnh.

Diễn biến trên diễn ra sau khi Tổng thống Trump gây lo ngại khắp thế giới khi hồi đầu tháng trước bất ngờ thông báo muốn rút Mỹ ra khỏi hiệp ước INF - một trụ cột của việc giải trừ vũ khí thời Chiến tranh Lạnh. Hành động của Mỹ được tuyên bố là nhằm đáp trả việc Nga triển khai một hệ thống tên lửa mà Washington tin là đã vi phạm hiệp ước.

Tổng thống Nga Vladimir Putin hồi tuần trước cảnh báo, việc từ bỏ hiệp ước INF có thể dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang mới và thề sẽ đáp trả tương tự bằng hành động nếu Mỹ triển khai bất kỳ hệ thống tên lửa mới nào trên đất Châu Âu.

Hành động của Tổng thống Trump không nhận được sự ủng hộ của tất cả các nước thành viên NATO. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg nhấn mạnh, không ai mong muốn quay trở lại thời Chiến tranh Lạnh hoặc châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang mới.

Tuy nhiên, ông Stoltenberg đã bày tỏ sự không hài lòng với việc Moscow không trả lời mối quan ngại của NATO đối với chương trình tên lửa SSC-8 (được biết đến ở Nga là 9M729). Đây chính là chương trình tên lửa mà ông Trump nói đến khi cáo buộc Nga vi phạm hiệp ước INF năm 1987.

Đại diện của Nga tại cuộc họp ở Brussels bảo đảm rằng hệ thống tên lửa mới không vi phạm thỏa thuận và khẳng định Nga sẽ cung cấp những lời giải thích được yêu cầu, một nguồn tin ngoại giao cho hay.

Các nước thành viên NATO của Châu Âu xem hiệp ước INF là vô cùng quan trọng đối với an ninh ở Châu Âu. Chính vì thế, NATO rất quan ngại trước những nguy cơ tiềm tàng nếu hiệp ước INF thực sự bị xé bỏ.

INF được ký kết là để giải quyết một cuộc khủng hoảng tên lửa hạt nhân thời Xô-viết nhằm vào các thủ đô phương Tây.

Hiệp ước INF được ông Mikhail Gorbachev và ông Ronald Reagan ký năm 1987 cấm Nga và Mỹ phát triển, triển khai và thử nghiệm các tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo được phóng đi từ mặt đất với tầm bắn từ khoảng 300 đến 3.400 dặm (tương đương từ 482km đến 5470km). Hiệp này là một thành tựu lớn đạt được trong nỗ lực nhằm “tháo ngòi” căng thẳng trong Chiến tranh Lạnh và giúp hóa giải nỗi lo sợ về vũ khí hạt nhân ở Châu Âu.

Nga và Mỹ liên tục cáo buộc lẫn nhau về những vụ vi phạm hiệp ước. Tuy nhiên, chính quyền của cựu Tổng thống Barack Obama trước đó đã quyết định không từ bỏ thỏa thuận này.

Washington và Moscow được kêu gọi hãy bình tĩnh và hạ nhiệt tình hình nhưng “sẽ rất là khó”, một nhà ngoại giao phương Tây thừa nhận.

Nga và Mỹ vốn đang rơi vào một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Hai nước đang đối đầu nhau gay gắt vì một loạt vấn đề như khủng hoảng Ukraine, cuộc chiến ở Syria, cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ, vấn đề tấn công mạng, lá chắn tên lửa và giờ là INF…. Những cuộc đối đầu này đã đẩy hai cường quốc hàng đầu thế giới vào một “cuộc chiến trừng phạt” bế tắc và nguy cơ xung đột vũ trang cũng dần dần tăng lên.

Nếu Tổng thống Trump thực hiện lời tuyên bố rút Mỹ ra khỏi INF thì sẽ chỉ còn Hiệp ước Cắt Giảm Vũ khí Chiến lược (START mới) là bước cản trở cuối cùng đối với viễn cảnh phổ biến vũ khí hạt nhân không kiểm soát. Hiệp ước này có thời hạn đến năm 2021 và Washington chưa quyết định có làm mới nó hay không.

Chính vì thế, hành động trên của Mỹ gây ra lo ngại không chỉ với Nga và Trung Quốc – hai nước trực tiếp bị Mỹ nhắm đến, mà còn với các nước Châu Âu đồng minh của Mỹ. Các nước đang phản ứng mạnh mẽ trước ý định rút khỏi INF của Mỹ bởi họ lo sợ hành động của Mỹ sẽ châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân, đẩy toàn cầu với mối đe dọa diệt chủng vì loại vũ khí có sức hủy diệt kinh người này.

Kiệt Linh (tổng hợp)

Thông tin thời tiết
25°9° - 18°Trời đẹp
  • 19/12

    9° - 21°

  • 20/12

    9° - 21°

  • 21/12

    9° - 21°

  • 22/12

    13° - 21°