Trước cuộc gặp ông Trump: Tổng thống Putin cảnh báo viễn cảnh tồi tệ

08:22, 28/06/2019
|

 - Trước thềm cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã cảnh báo về viễn cảnh cực kỳ đáng lo ngại liên quan đến vấn đề hủy bỏ Hiệp ước Các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF).

Tổng thống Putin cảnh báo về viễn cảnh chạy đua vũ khí hạt nhân
Tổng thống Putin cảnh báo về viễn cảnh chạy đua vũ khí hạt nhân

Hồi đầu năm nay, sau khi cáo buộc Moscow vi phạm các điều khoản của hiệp ước INF, Mỹ đã tuyên bố dừng tuân theo thỏa thuận này và khởi động tiến trình rút khỏi INF - một tiến trình kéo dài 6 tháng. Moscow phủ nhận bất kỳ hành động vi phạm nào đồng thời tố ngược lại rằng chính Washington mới là bên đang vi phạm các điều khoản trong hiệp ước.

Mỹ đã có động thái hủy bỏ Hiệp ước Tên lửa Chống đạn đạo năm 2002 và hủy bỏ Hiệp ước Các Lực lượng hạt nhân Tầm trung (INF) trong tháng Hai. Những bước đi này đặt thế giới vào nguy cơ phải đối mặt với một cuộc chạy đua vũ khí hạt nhân mới, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết trong một cuộc trả lời phỏng vấn tờ Thời báo Tài chính.

"Tôi tin rằng, đang có một nguy cơ như vậy”, ông Putin nói, nhấn mạnh rằng Washington chỉ dùng Nga như một cái cớ để hủy bỏ INF.

"Hiện tại, chương trình nghị sự đang tập trung vào Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược (START Mới). Tôi hy vọng rằng, tôi có thể nói về điều đó với người đồng cấp Donald Trump khi chúng tôi gặp nhau ở Osaka," Nhà lãnh đạo Nga cho hay.

Hồi đầu năm nay, sau khi Mỹ rút khỏi INF – một hiệp ước lịch sử được ký năm 1987 chủ yếu nhằm để giảm nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh hạt nhân ở Châu Âu, Moscow đã bày tỏ sự quan ngại về việc Washington có thể cho phép hiệp ước START mới hết hạn vào năm 2021 và không có thêm bất kỳ sự gia hạn nào.

"Chúng tôi nói rằng, chúng tôi sẵn sàng tiến hành các cuộc đối thoại vả kéo dài thời gian thực hiện hiệp ước giữa Nga và Mỹ nhưng chúng tôi không thấy bất kỳ ý kiến nào từ phía các đối tác Mỹ. Họ giữ yên lặng trong khi hiệp ước sẽ hết hạn vào năm 2021. Nếu không ta không bắt đầu đàm phán ngay từ bây giờ, nó có thể sẽ kết thúc bởi không còn kịp thời gian thậm chí cho các vấn đề liên quan đến thủ tục”, ông Putin nhấn mạnh.

Theo Tổng thống Putin, mặc dù Tổng thống Trump bày tỏ sự quan tâm đến vấn đề hạn chế vũ khí trong cuộc gặp gần đây nhất giữa họ nhưng phía Mỹ vẫn “chưa có bất kỳ bước đi cụ thể nào” theo hướng này.

"Vì vậy, nếu hiệp ước này không còn tồn tại thì sẽ không có công cụ nào trên thế giới có thể kiểm soát được cuộc chạy đua vũ trang. Và điều này sẽ rất là tồi tệ”, ông chủ điện Kremlin nhấn mạnh.

INF được ký kết là để giải quyết một cuộc khủng hoảng tên lửa hạt nhân thời Xô-viết nhằm vào các thủ đô phương Tây. Hiệp ước INF được ông Mikhail Gorbachev và ông Ronald Reagan ký năm 1987 cấm Nga và Mỹ phát triển, triển khai và thử nghiệm các tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo được phóng đi từ mặt đất với tầm bắn từ khoảng 300 đến 3.400 dặm (tương đương từ 482km đến 5470km). Hiệp ước này được coi là một thành tựu lớn đạt được trong nỗ lực nhằm “tháo ngòi” căng thẳng trong Chiến tranh Lạnh và giúp hóa giải nỗi lo sợ về vũ khí hạt nhân ở châu Âu.

Nga và Mỹ liên tục cáo buộc lẫn nhau về những vụ vi phạm hiệp ước. Mỹ tố cáo Nga chế tạo các tên lửa bị cấm trong hiệp ước. Trong khi đó, Nga tố ngược lại rằng Mỹ không tuân thủ INF khi thiết lập các căn cứ quân sự ở Đông Âu có khả năng không chỉ phòng thủ mà còn tấn công được và có thể nhằm vào Nga. Bất chấp những lời cáo buộc trên, chính quyền của cựu Tổng thống Barack Obama trước đó đã quyết định không từ bỏ thỏa thuận này.

Tuy nhiên, hồi tháng 10 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ công khai lên tiếng tuyên bố sẽ rút nước này ra khỏi INF để trả đũa cho việc Nga không tuân thủ INF. Nhà lãnh đạo Mỹ còn thề rằng, nước ông sẽ tiếp tục tăng cường kho vũ khí hạt nhân cho đến khi Nga và Trung Quốc “hiểu ra vấn đề”. Mỹ đã bắt đầu khởi động tiến trình rút khỏi hiệp ước INF từ hồi đầu tháng Hai. Ngay sau động thái của Mỹ, Nga cũng tuyên bố rút khỏi hiệp ước. Quá trình rút khỏi hiệp ước sẽ mất thời gian là 6 tháng. Việc Mỹ rút khỏi hiệp ước INF là động thái gây ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh của Châu Âu và vì thế Châu Âu đã không thể tránh khỏi cảm giác choáng váng trước hành động của đồng minh thân thiết Mỹ.

Nếu hiệp ước INF bị hủy bỏ thì sẽ chỉ còn Hiệp ước Cắt Giảm Vũ khí Chiến lược (START MỚI) là bước cản trở cuối cùng đối với viễn cảnh phổ biến vũ khí hạt nhân không kiểm soát. Hiệp ước này có thời hạn đến năm 2021 và Washington chưa quyết định có làm mới nó hay không.

Kiệt Linh - Nguyễn Huê


Ý kiến bạn đọc