Thanh toán không dùng tiền mặt có thể chống tham nhũng

14:29' 16/12/2015 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Theo ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), ứng dụng thanh toán điện tử trong hoạt động kinh doanh và quản lý Nhà nước hiện là xu hướng chung trên toàn thế giới, và Việt Nam không nằm ngoài số đó. Chính vì vậy, xu hướng không dùng tiền mặt sẽ trở thành văn hóa của Việt Nam và nó có thể trở thành công cụ chống tham nhũng hiệu quả.

Sáng nay (16/12), Diễn đàn thanh toán điện tử Việt Nam 2015 đã được tổ chức tại Hà Nội. Tại đây, những vấn đề liên quan đến thanh toán điện tử tại Việt Nam đã được nhiều chuyên ra phân tích.

Thương mại điện tử đang phát triển mạnh...

Theo ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI, ứng dụng thanh toán điện tử trong hoạt động kinh doanh, quản lý Nhà nước hiện là xu hướng chung trên toàn thế giới và Việt Nam không nằm ngoài số đó. Bằng chứng, đến nay đã có 98% doanh nghiệp thực hiện khai thuế qua mạng và khoảng 90% doanh nghiệp đăng ký nộp thuế điện tử qua kết nối liên thông với các ngân hàng thương mại, từ đó cắt giảm được hàng chục giờ nộp thuế, giảm phiền hà cho doanh nghiệp trong nước.

Cũng theo ông Lộc, trong bối cảnh chúng ta đang hội nhập mạnh mẽ, là thành viên của nhiều hiệp định thương mại tự do như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Hiệp định Thương mại tự do FTA – EU (EVFTA), FTA với Hàn Quốc, Liên minh kinh tế Á – Âu và Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) thành lập vào cuối năm nay, nộp thuế điện tử cũng là động lực khiến doanh nghiệp đổi mới mô hình quản trị theo hướng minh bạch, hiện đại hơn để bắt kịp xu hướng thay đổi của quốc tế và những quy định của cơ quan quản lý Nhà nước.

Xu hướng không dùng tiền mặt sẽ trở thành văn hóa của Việt Nam. Ảnh minh họa
Xu hướng không dùng tiền mặt sẽ trở thành văn hóa của Việt Nam. Ảnh minh họa

“Một tổ chức nước ngoài luôn muốn giao dịch với doanh nghiệp có sổ sách minh bạch, nếu sử dụng quá nhiều tiền mặt sẽ khiến đối tác nghi ngờ và khó làm ăn hơn. Chính vì vậy, xu hướng không dùng tiền mặt sẽ trở thành văn hóa của Việt Nam và nó có thể trở thành công cụ chống tham nhũng hiệu quả”, ông Lộc chia sẻ.

Đồng tình với quan điểm này, bà Đinh Thị Mỹ Loan - Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam cũng phân tích, Việt Nam hiện có đến 40 triệu người sử dụng Internet và gần 60% trong số này từng mua sắm trực tuyến. Ước tính trong năm 2015, doanh thu thị trường thương mại điện tử trong nước đạt khoảng 4 tỷ USD. Do đó, những năm gần đây, thương mại điện tử nói chung và thanh toán điện tử nói riêng là chủ đề rất thời sự, thu hút sự quan tâm, chú ý của toàn bộ xã hội, từ các cơ quan quản lý Nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp cho đến người tiêu dùng.

Tại Diễn đàn thanh toán điện tử Việt Nam 2015
Tại Diễn đàn thanh toán điện tử Việt Nam 2015

Bà Loan cho biết, đã có nhiều nhận định lạc quan về tiềm năng rộng mở và tương lai xán lạn của thương mại điện tử, cũng như thanh toán điện tử tại Việt Nam. Bằng chứng là, theo nghiên cứu mới đây nhất của Ken Research, tổng doanh thu của các hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam sẽ đạt 7,5 tỷ USD trong năm 2019. “Đây là kết quả của sự phát triển mạnh mẽ trong mảng bán lẻ, vốn đang có nhiều nhà đầu tư mới cả trong và ngoài nước tham gia, cộng với sự tăng trưởng số người dùng smartphone”, bà Loan nói.

... nhưng Việt Nam còn nhiều rào cản

Mặc dù thị trường Việt Nam được đánh giá khá tiềm năng, nhưng công cụ thanh toán điện tử vẫn phát triển chưa thực sự tương xứng. Theo đánh giá của bà Đinh Thị Mỹ Loan, con đường thương mại điện tử ở nước ta còn nhiều gập ghềnh, nhiều rào cản và bất cập, trong đó thanh toán điện tử là một vấn đề nổi cộm và có lẽ là vấn đề cần quan tâm nhất của kinh doanh thương mại điện tử.

Đưa ra nguyên nhân của những rào cản này, bà Loan cho rằng, hiện thói quen sử dụng tiền mặt của người dân Việt Nam vẫn cao. Bằng chứng, theo Hội Thẻ ngân hàng, 90% doanh số thanh toán thẻ hiện nay là giao dịch tại các máy ATM, trong đó doanh số rút tiền mặt chiếm hơn 85%, doanh số chuyển khoản chiếm gần 14%, doanh số thanh toán tại đơn vị chấp nhận thẻ hơn 1,07%.

“Xem ra mong muốn về một xã hội không tiền mặt, một nền kinh tế phi tiền mặt vẫn còn là ước mơ xa vời”, bà Loan chia sẻ.

Một nguyên nhân nữa cũng được Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam đưa ra đó là, người sử dùng thường thiếu lòng tin và mang tâm lý lo ngại rủi ro khi sử dụng các dịch vụ thanh toán điện tử. Đây là tâm lý khá phổ biến khi khách hàng còn có cảm giác sợ bị lừa, hoặc cảm thấy rủi ro khi mua hàng và đặc biệt khi thanh toán trực tuyến...

Liên quan đến vấn đề này, ông Trần Tuấn Anh - Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, thời gian qua, khuôn khổ pháp lý cho hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó có thanh toán điện tử đã được xác lập và tiếp tục hoàn thiện. Việc nâng cao tỷ lệ người dân có thẻ tín dụng và phát triển thanh toán qua điểm chấp nhận thẻ (POS) được chú trọng. Bên cạnh đó, nhiều kế hoạch, chương trình, đề án cấp quốc gia cũng được xây dựng trên nền tảng đẩy mạnh ứng dụng thanh toán điện tử.

“Bộ Công Thương hiện đang chủ trì Đề án quy hoạch chợ toàn quốc là cơ sở quan trọng trong công tác hiện đại hóa ngành bán lẻ. Trong đó, việc mở rộng lắp đặt thiết bị POS tại đây sẽ đóng vai trò quan trọng, trong việc giảm thiểu sử dụng tiền mặt trong giao dịch, tạo thói quen tiêu dùng văn minh”, Thứ trưởng Trần Tuấn Anh cho biết.

Đưa ra giải pháp thúc đẩy thương mại điện tử, bà Nguyễn Thị Cúc – Chủ tịch Hội tư vấn thuế cho rằng, để góp phần thúc đẩy mạnh mẽ phát triển thương mại điện tử, giúp các hộ gia đình,  cá nhân tham gia thanh toán điện tử  giao dịch điện tử  trong việc khai và nộp thuế, cần phải có lộ trình và chính sách phù hợp cho từng đối tượng cụ thể.

Cũng theo bà Cúc, để bỏ thói quen thanh toán tiền mặt đã hình thành hàng nghìn năm từ nền kinh tế nông nghiệp, sản xuất hàng hóa nhỏ bằng thanh toán điện tử, thì phải cho người sử dụng thấy ngay được lợi ích của sự chuyển đổi này khi thanh toán điện tử bằng những khuyến khích trong thời kỳ đầu làm quen với thẻ tín dụng.

“Việc thanh toán qua thẻ phải thuận tiện, một cửa hàng có thể sử dụng  dịch vụ thanh toán của nhiều ngân hàng khác nhau, trước mắt các nhà băng không thu phí khi thanh toán bằng thẻ.  Riêng đối với các địa phương có cơ sở hạ tầng truyền thông tốt, nên có điều khoản bắt buộc thanh toán điện tử trong việc cấp phép kinh doanh, hoàn thành nghĩa vụ thuế”, bà Cúc nói.