Doanh nghiệp Việt bị động chạm lòng tự ái

09:39' 03/11/2014 (GMT+7)
|

(VnMedia) - Theo ông Nguyễn Mạnh Quân - Viện trưởng Viện nghiên cứu và phát triển doanh nghiệp cho biết, câu chuyện về con ốc vít đã động chạm đến lòng tự ái của các nhà sản xuất công nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ tích cực, nó buộc chúng ta phải suy nghĩ một cách nghiêm túc về những vấn đề bấy lâu nay các nhà công nghệ, quản lý, sản xuất, hoạch định chính sách đã không ít lần nhắc đến nhưng chưa thật sự trao đổi một cách nghiêm túc.

>>Thực hư việc Việt Nam không sản xuất được ốc vít

Việt Nam có thể sản xuất được ốc vít

Vừa qua, thông tin Samsung công bố danh sách 170 loại linh kiện đơn giản như ốc vít, sạc pin, tai nghe… nhưng không tìm nổi nhà cung cấp tại Việt Nam. Cùng với đó, đại diện Canon Việt Nam cũng tuyên bố doanh nghiệp trong nước mới chỉ đáp ứng được hộp, bìa carton để đóng gói sản phẩm của họ, đã gây xôn xao dư luận.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Nguyễn Mạnh Quân - Viện trưởng Viện nghiên cứu và phát triển doanh nghiệp cho biết, tiến trình hội nhập kinh tế khu vực và toàn cầu đang gây ra sức ép ngày càng lớn đối với không chỉ các doanh nghiệp Việt Nam, mà còn cả hệ thống chính sách và các cơ quan quản lý Nhà nước đối với doanh nghiệp và kinh tế đối ngoại.

 Ảnh minh họa

 Việt Nam thừa khả năng để sản con ốc vít. Ảnh minh hoạ


Liên quan đến câu chuyện về con ốc vít, ông Quân cũng cho rằng, việc này đã động chạm đến lòng tự ái của các nhà sản xuất công nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ tích cực, nó buộc chúng ta phải suy nghĩ một cách nghiêm túc về những vấn đề bấy lâu nay các nhà công nghệ, quản lý, sản xuất, hoạch định chính sách đã không ít lần nhắc đến nhưng chưa thật sự trao đổi một cách nghiêm túc.

“Có lẽ bất kỳ sinh viên kỹ thuật ở một trường đại học Việt Nam nào cũng có thể trả lời được liệu chúng ta có thể sản xuất được ốc vít đủ tiêu chuẩn, để đáp ứng yêu cầu thị trường hay không. Nhưng chắc chắn rằng sẽ chẳng có doanh nghiệp nào, sẵn sàng đầu tư sản xuất ra một mớ ốc vít đạt chuẩn nhưng chẳng biết lắp vào đâu, dùng vào đâu" - ông Quân chia sẻ.

Liên quan đến vấn đề này, ông Vũ Đình Ánh - chuyên gia kinh tế cũng khẳng định, chúng ta thừa sức để sản xuất con ốc vít, vấn đề là chúng ta có lựa chọn để làm hay không và có đáng để làm hay không?

“Tôi khẳng định chúng ta thừa khả năng để sản con ốc vít, nhưng vấn đề là chúng ta có đáng làm hay không, có đúng sản phẩm then chốt hay không? Câu chuyện lại trở về việc lựa thế so sánh và lợi thế tương đối với sản phẩm mà doanh nghiệp lựa chọn trong chuỗi giá trị toàn cầu” - ông Vũ Đình Ánh chia sẻ.

Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Anh Tuấn - Chủ tịch HĐTV thanglongtech cho rằng, khi câu chuyện Samsung đưa ra danh sách 170 sản phẩm phụ trợ để kêu gọi các doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng thì gần như chỉ có số ít doanh nghiệp về bao bì tham gia được. Câu chuyện này phát sinh khiến tất cả đều ngạc nhiên và từ ngạc nhiên dẫn đến tự ái.

Ông Tuấn cho rằng, bất kỳ doanh nghiệp Việt Nam nào cũng có thể làm được nhưng làm như thế và mức độ ra sao lại là vấn đề phải đặt ra. Vì khi làm ra một sản phẩm không chỉ là chỉ sản xuất ra sản phẩm, mà còn phải tính tới vấn đề môi trường, chế độ lao động....

Người Việt Nam nổi tiếng là khéo tay

Cũng liên quan đến câu chuyện sản xuất ốc vít và cao hơn là chiến lược phát triển sản phẩm công nghệ cao cho sản phẩm Việt, ông Vũ Thanh Thắng - Phó chủ tịch tập đoàn công nghệ Bkav cho rằng, nền kinh tế Việt Nam chủ yếu dự trên sự khai thác các nguồn tài nguyên có sẵn như tài nguyên thiên nhiên, nhân công giá rẻ, khoáng sản, tài nguyên nước. Tuy nhiên, các tài nguyên khai thác nhiều sẽ cạn kiệt, nhân công giá rẻ lợi nhuận thu về rất thấp, do đó nền kinh tế dễ rơi vào sự phụ thuộc, không thể phát triển bền vững. Do đó, các doanh nghiệp cần phải biết khai thác và đầu tư cho phát triển bền vững.

Cũng theo ông Thắng, để tạo hướng đi mới cho sản phẩm Việt, các doanh nghiệp cần tạo ra công thức phát huy sức mạnh người Việt Nam và có thể tham gia vào chuỗi giá trị gia tăng cao nhất.

Cùng quan điểm này, ông Nguyễn Mạnh Quân cũng chia sẻ, người Việt Nam nổi tiếng là khéo tay, sự tài hoa của người thợ thủ công Việt Nam cũng từng làm siêu lòng không chỉ bạn bè quốc tế mà còn mang lại niềm tự hào cho chính người Việt Nam. Vậy khi tham gia vào mạng lưới kinh tế trải rộng trên phạm vi toàn cầu chúng ta có vẻ trở nên lúng túng.

“Dường như “chiếc ốc vít - doanh nghiệp Việt Nam” chẳng biết lắp ghép vào đâu trong cỗ máy kinh tế toàn cầu. Những bàn tay tài hoa của người thợ thủ công Việt Nam lại không thể tìm được đất diễn, trong một hệ thông các công việc phức tạp, chi tiết được thiết kế một các kỹ lưỡng đòi hỏi sự chính xác gần như tuyệt đối”, ông Quân nói.

Trước vấn đề trên, ông Quân cho rằng, để giúp giải quyết vấn đề này, chúng ta phải bắt đầu bằng việc sử dụng lăng kính của doanh nghiệp, trong môi trường kinh tế quốc tế và toàn cầu hóa để đánh giá lại chính bản thân mình, để từ đó có cách nhìn đúng đắn hơn về khả năng của mình, cũng như xác định được chỗ đứng phù hợp. "Tìm ra giải pháp nâng cao năng lực hành động, để có thể phát huy giá trị tiềm ẩn và bản sắc dân tộc đặc trưng, tránh rơi vào tình trạng trở thành “bánh xe sơ cua” trong cỗ máy công nghiệp khu vực và toàn cầu”, ông Quân chia sẻ.  

Trong khi đó, ông Nguyễn Anh Tuấn lại cho rằng, các doanh nghiệp phải tự cứu mình, tự tìm ra chiến lược và tìm chỗ đứng cho mình trên thị trường, thay vì trông chờ chính sách, ưu đãi, chờ thuế giảm, đất rẻ mới thuê nhà máy,... sẽ không bao giờ chúng ta có được kết quả tốt.


Minh Hường